| Les Veuves, Charles Baudelaire, French, Turkish | |
| Halk bahçelerinde, başta, boşa çıkmış hırsların, talihsiz mucitlerin, sönmüş şan şöhretin, kırık kalplerin, içlerinde hâlâ bir fırtınanın son nefesleri homurdanan ve şen avarelerin küstah bakışlarından uzaklara çekilen çalkantılı ve kapalı ruhların dadandığı yollar vardır, der Vauvenargues. Bu gölgeli köşeler, yaşam sökellerinin buluşma yeridir. | Vauvenargues dit que dans les jardins publics il est des allées hantées principalement par l’ambition déçue, par les inventeurs malheureux, par les gloires avortées, par les cœurs brisés, par toutes ces âmes tumultueuses et fermées, en qui grondent encore les derniers soupirs d’un orage, et qui reculent loin du regard insolent des joyeux et des oisifs. Ces retraites ombreuses sont les rendez-vous des éclopés de la vie. |
| Ozan ile filozof, doyumsuz varsayımlarını en çok buralara yöneltmekten hoşlanır. Orada kesin bir besin vardır. Çünkü uğramaya tenezzül etmedikleri bir yer varsa o da tıpkı az önce ima ettiğim gibi, zenginlerin sevincidir. Boşluktaki bu gürültüde onları cezbeden hiçbir şey yoktur. Aksine onlar zayıf, harap, hazin ve yetim olan her şeye doğru karşı konulmaz biçimde çekildiklerini hissederler. | C’est surtout vers ces lieux que le poëte et le philosophe aiment diriger leurs avides conjectures. Il y a là une pâture certaine. Car s’il est une place qu’ils dédaignent de visiter, comme je l’insinuais tout à l’heure, c’est surtout la joie des riches. Cette turbulence dans le vide n’a rien qui les attire. Au contraire, ils se sentent irrésistiblement entraînés vers tout ce qui est faible, ruiné, contristé, orphelin. |
| Deneyimli bir göz orada asla yanılmaz. O katı ya da yorgun hatlarda, o çukur, donuk ya da çarpışmanın son parıltılarıyla aydın gözlerde, derin ya da sayısız kırışıkta, öylesi ağır ya da sarsak adımlarda; aldanmış aşkın, kıymeti bilinmemiş sadakatin, mükâfatsız gayretin, alçak gönüllülükle, sessizce katlanılmış açlığın ve soğuğun nice efsanesini hemencek açığa çıkarır. | Un œil expérimenté ne s’y trompe jamais. Dans ces traits rigides ou abattus, dans ces yeux caves et ternes, ou brillants des derniers éclairs de la lutte, dans ces rides profondes et nombreuses, dans ces démarches si lentes ou si saccadées, il déchiffre tout de suite les innombrables légendes de l’amour trompé, du dévouement méconnu, des efforts non récompensés, de la faim et du froid humblement, silencieusement supportés. |
| Siz hiç bu tenha banklar üzerindeki dulları, yoksul dulları gördünüz mü? Yasta olsunlar olmasınlar, tanımak kolaydır onları. Üstelik, yoksulun yasında her daim bir noksanlık, yası daha da acı kılan ahenkten bir yoksunluk vardır. Kederinde cimriliğe mecburdur. Zengin ise kendininkini hiç eksiksiz taşır. | Avez-vous quelquefois aperçu des veuves sur ces bancs solitaires, des veuves pauvres ? Qu’elles soient en deuil ou non, il est facile de les reconnaître. D’ailleurs il y a toujours dans le deuil du pauvre quelque chose qui manque, une absence d’harmonie qui le rend plus navrant. Il est contraint de lésiner sur sa douleur. Le riche porte la sienne au grand complet. |
| En üzgün, en üzücü dul hangisidir, düşlerini paylaşamadığı yavrusunu elinden tutup sürükleyen mi, yoksa tümüyle yalnız olan mı? Bilmiyorum. Bir keresinde, böyle dertli, yaşlı bir kadını uzun saatler izleme fırsatım olmuştu; pörsümüş, küçük bir şalın altında kaskatı, dimdikti, tüm varlığında stoacı bir gururu taşıyordu. | Quelle est la veuve la plus triste et la plus attristante, celle qui traîne à sa main un bambin avec qui elle ne peut pas partager sa rêverie, ou celle qui est tout à fait seule ? Je ne sais… Il m’est arrivé une fois de suivre pendant de longues heures une vieille affligée de cette espèce ; celle-là roide, droite, sous un petit châle usé, portait dans tout son être une fierté de stoïcienne. |
| Mutlak bir yalnızlıkla, müzmin bekâr alışkanlıklarına apaçık mahkûmdu ve davranışlarının erkeksi doğası, sertliğine keskin bir gizem katıyordu. Öğle yemeğini hangi köhne kafede, nasıl yedi, bilmiyorum. Onu okuma odasına dek izledim ve uzunca bir süre, o, bir zamanlar gözyaşlarıyla yanmış fıldır gözleriyle gazetede güçlü ve kişisel bir ilgi uyandıran haberleri ararken gözlemledim. | Elle était évidemment condamnée, par une absolue solitude, à des habitudes de vieux célibataire, et le caractère masculin de ses mœurs ajoutait un piquant mystérieux à leur austérité. Je ne sais dans quel misérable café et de quelle façon elle déjeuna. Je la suivis au cabinet de lecture ; et je l’épiai longtemps pendant qu’elle cherchait dans les gazettes, avec des yeux actifs, jadis brûlés par les larmes, des nouvelles d’un intérêt puissant et personnel. |
| Nihayet öğleden sonra, büyüleyici bir güz göğünün, pişmanlık ve hatıraların sürü sürü indiği göklerden birinin altında, kalabalıktan uzakta, bir bahçenin kuytusuna, askerî mızıkanın Paris halkına armağan ettiği konserlerden birini dinlemek için oturdu. | Enfin, dans l’après-midi, sous un ciel d’automne charmant, un de ces ciels d’oùdescendent en foule les regrets et les souvenirs, elle s’assit à l’écart dans un jardin,pour entendre, loin de la foule, un de ces concerts dont la musique des régimentsgratifie le peuple parisien. |
| Bu, kuşkusuz, o yaşlı masumun (ya da yaşlı arınmışın) küçük bir gönül eğlencesiydi, dostsuz, sohbetsiz, neşesiz, sırdaşsız geçen, Tanrı’nın yıllardır, belki yılın üç yüz altmış beş günü üzerine boşalttığı o ağır günlerin hak edilmiş bir avuntusuydu. | C’était sans doute là la petite débauche de cette vieille innocente (ou de cette vieille purifiée), la consolation bien gagnée d’une de ces lourdes journées sans ami, sans causerie, sans joie, sans confident, que Dieu laissait tomber sur elle, depuis bien des ans peut-être ! trois cent soixante-cinq fois par an. |
| Bir başkası daha: Bir halk konseri alanını hıncahınç doluran baldırı çıplaklara, evrensel bir içtenlikle değilse de en azından merakla şöyle bir göz atmaktan kendimi alamam. Orkestra gecenin karanlığına bayram, zafer ya da şehvet şarkıları fırlatıyor. Elbiseler ışıldayarak sürükleniyor, bakışlar kesişiyor; aylaklar, yapacak bir şey olmayışından yorulmuş, müzikten miskince bir haz alıyormuş gibi salınıyorlar. Burada yalnızca zenginlik ve mutluluk var; kendini yaşama koyvermenin gamsızlığını ve zevkini ciğerlere çekmek var; dışarıdaki engele abanan, rüzgârın keyfine göre beleşten bir ezgi parçası kapan ve içerideki kıvılcımlı sobaya bakan ayaktakımının görüntüsünden başka. | Une autre encore: Je ne puis jamais m’empêcher de jeter un regard, sinon universellement sympathique, au moins curieux, sur la foule de parias qui se pressent autour de l’enceinte d’un concert public. L’orchestre jette à travers la nuit des chants de fête, de triomphe ou de volupté. Les robes traînent en miroitant ; les regards se croisent ; les oisifs, fatigués de n’avoir rien fait, se dandinent, feignant de déguster indolemment la musique. Ici rien que de riche, d’heureux ; rien qui ne respire et n’inspire l’insouciance et le plaisir de se laisser vivre ; rien, excepté l’aspect de cette tourbe qui s’appuie là-bas sur la barrière extérieure, attrapant gratis, au gré du vent, un lambeau de musique, et regardant l’étincelante fournaise intérieure. |
| Zenginin sevincinin yoksulun gözlerinin derinliğindeki yansıması her zaman ilginçtir. Ama o gün, tulumlar ve entariler giymiş kalabalığın arasında, asaleti, etrafı saran tüm bu bayağılığıkla göz kamaştırıcı bir tezat oluşturan bir varlık gördüm. | C’est toujours chose intéressante que ce reflet de la joie du riche au fond de l’œil du pauvre. Mais ce jour-là, à travers ce peuple vêtu de blouses et d’indienne, j’aperçus un être dont la noblesse faisait un éclatant contraste avec toute la trivialité environnante. |
| Boylu poslu, görkemli; hâli, tavrı öyle asil ki geçmişin soylu güzelleri derleminde onun gibisini gördüğümü anımsamıyorum. Tüm kişiliğinden, mağrur erdemin kokusu yayılıyordu. Üzgün ve zayıf yüzü, büründüğü derin matemle mükemmel bir uyum içindeydi. O da, aralarına karışıp da görmediği avam gibi, ışıklı dünyaya derin gözlerle bakıyor, başını usul usul sallayarak dinliyordu. | C’était une femme grande, majestueuse, et si noble dans tout son air, que je n’ai pas souvenir d’avoir vu sa pareille dans les collections des aristocratiques beautés du passé. Un parfum de hautaine vertu émanait de toute sa personne. Son visage, triste et amaigri, était en parfaite accordance avec le grand deuil dont elle était revêtue. Elle aussi, comme la plèbe à laquelle elle s’était mêlée et qu’elle ne voyait pas, elle regardait le monde lumineux avec un œil profond, et elle écoutait en hochant doucement la tête. |
| Ne tuhaf bir manzara! Kesinlikle, dedim kendime, bu yoksulluk, yoksulluksa eğer, iğrenç tutumu kabul etmemeli; böylesi asil bir yüz bunun kanıtıdır. Niçin bile isteye kalır bu yerde parlak bir leke gibi? | Singulière vision ! « À coup sûr, me dis-je, cette pauvreté-là, si pauvreté il y a, ne doit pas admettre l’économie sordide ; un si noble visage m’en répond. Pourquoi donc reste-t-elle volontairement dans un milieu où elle fait une tache si éclatante ? » |
| Ama merakla yanından geçerken sebebi anlar gibi oldum. Boylu poslu dul, kendi gibi karalar bağlamış bir çocuğun elinden tutuyordu; giriş ücreti ne kadar düşükse de o para, çocuğun bir ihtiyacını gidermeye, hatta daha iyisi, lüzumsuz bir oyuncağı satın almaya yetebilirdi. Eve yayan dönecek, düşünerek ve düşleyerek, tek başına, hep tek başına; çünkü çocuk dediğin ele avuca sığmaz, hâlden anlamaz, bencildir, sabırsızdır; saf bir hayvan gibi, kedi gibi, köpek gibi, yapayalnız acılara sırdaş bile olamaz. | Mais en passant curieusement auprès d’elle, je crus en deviner la raison. La grande veuve tenait par la main un enfant comme elle vêtu de noir ; si modique que fût le prix d’entrée, ce prix suffisait peut-être pour payer un des besoins du petit être, mieux encore, une superfluité, un jouet. Et elle sera rentrée à pied, méditant et rêvant, seule, toujours seule ; car l’enfant est turbulent, égoïste, sans douceur et sans patience ; et il ne peut même pas, comme le pur animal, comme le chien et le chat, servir de confident aux douleurs solitaires. |
Bir Cevap Yazın