S Harfi ile Başlayan Kelimeler

sa- zählen, denken, beachten || saymak, düşünmek, dikkat etmek eylemeylem
samıš kün (m) d || kıyamet (kelimesi kelimesine, saymış gün)
sayu kör- || dikkate almak, derpiş etmek, mülahaza etmek, saymak

1
saba < Mo. saba ein Hohlmaß (für Flüssigkeiten; ein saba = drei tämbin) || bir hacim
ölçüsü (sıvı şeyler için; bir saba = üç tämbin); Behälter || kap

sabdıč || toprak taşımak için bambudan ya da söğüt ağacının dallarından yapılmış bir kap
sabdıčta luŋtsita … tašu- in Körben oder Taschen … tragen || sepette ya da çantada … taşımak eylemeylem

sač Platte, Plattform || tepsi, platform 1

sača sıgu sav sözlämäk || dağınık2 konuşma

1sačgu Aussaat || ekim

2 sačgu Puder || pudra

sačıg Opfer, Streuopfer || kurban, serpilen bağış
sačıg töküg Opfer und Libation || kurban ve içki dağıtımı

1
sačıl- sich zerstreuen, sich ausbreiten, ausfließen, ausgestreut werden || saçılmak, yayılmak, sızmak, serpilmek, atılmak; abgelenkt
sein, (geistig) zerstreut sein || dikkati dağılmış olmak, (zihni) dağınık olmak eylemeylem

sačıldur- zerstreuen lassen || saçtırmak

sačılmaksızın (adv.) ohne Zerstreutwerden, ohne Abgelenktsein || saçılmasız, dikkati dağılmasız

sačıt- verspritzen || püskürtmek, fışkırtmak eylemeylem

sačluk Zerstreutheit (?) || dalgınlık (?)
sačluk köŋül Zerstreutheit (?) || dalgınlık (?)

sačok zerstreut, unzusammenhängend, verwirrt || saçık, dağınık, tutarsız, aklı karışık,
kafası karışık; getrennt, distinkt || ayrı; ausführlich || ayrıntılı
sačok köŋüllüg abgelenkt, zerfahren || dikkati dağılmış, dalgın

sačra- springen, aufspringen, spritzen, hervorspritzen || sıçramak, yerinden sıçramak, dışarı sıçramak (s./bk. Mo. sačura-) eylemeylem
sačrap bäliŋ täg öl- plötzlich2 sterben || aniden2 ölmek
sačrayu ün- (Glanz) hervorbrechen || (parlaklık) birdenbire çıkmak adv eylemeylem

sačrat- herausspringen lassen, (Augen) ausstechen || dışarı sıçratmak, (gözleri) oymak eylemeylem

1
sad < Arab. saʿd Glück (Geomantie) || şans, mutluluk (toprak falı)

sadan < TochB sātam < Skt. sādhana (meditativer) Erfolg || (meditasyonda) başarı (→ sadana)

sadana < Skt. sādhana Ritualwerk || ritüel metni (→ sadan

sadu < TochA sādhu / < Sogd. sʾδw < Skt. sādhu gut, trefflich, ausgezeichnet, richtig
|| iyi, olağanüstü, fevkalade, doğru (s./bk. Khotansak. sādhu, sādä, Mo. sadu
sadu ädgü legso gut3 || iyi3

sadukar << Skt. sādhukāra Beifall, Applaus || alkış

sadumati << Skt. sādhumatī Die Hochgeschätzte (Bez. der neunten Bhūmi) || çok saygın (dokuzuncu Bhūmi’nin adı)

1
sadun ~ satun Knoblauch || sarımsak
satun sakalı Wurzelfasern von Knoblauch || sarımsağın kök lifi

sag rein, unvermischt || temiz, karışmamış
sag süt reine Milch || saf süt, bir şeyle karışmamış süt

sag- melken || sağmak (s./bk. Mo. saγa-) eylemeylem

sagan ügä (m) ein Funktionär der man. Klosterverwaltung || Maniheist manastır yönetiminin görevlisi

sagar ~ sag(a)r Schale, (Trink)becher || kâse, bardak

sagbıč Olibanum, Liquidambar || günnük, buhur, sığla ağacı

sagdıč Gefährte || yoldaş, arkadaş, sağdıç

sagdıčlık für die Gemeinde || cemaat için
sagdıčlık tavarı Gemeindeeigentum || cemaat malı

s(a)gır (r) Treibjagd, Kesseltreiben || sürek avı 2

sagızgan ~ s(a)gızg(a)n Elster || saksağan (s./bk. Mo. saγaǰiγai)

saglık Milch- || süt …
saglık äčkü Milchziege || süt keçisi
saglık koyn Milchschaf || süt koyunu

sagrı Pferdeleder || at derisi; Leder- || deri … (s./bk. Mo. saγari(n))

s(a)gta < Sogd. sγt(h) ~ sγt-ʾ vergangen (für Tage) || (günler için) geçmiş, mazi (s./bk. Mo. saγata-)
s(a)gta yorımak das Vergehen || geçme

sagu Gefäß || kap; ein Hohlmaß, ein Getreidemaß || bir hacim ölçüsü, tahıl ölçüsü; Reliquienbehälter || kutsal emanet kabı

sagu tüpi der Boden eines Gefäßes, der Boden eines Getreidemaßes || bir kabın dibi, bir hacim ölçüsünün dibi

sagur(u)l- hinabgezogen werden || aşağıya doğru çekilmek eylemeylem

sahačari << Skt. sahacārin Freund, Gefährte || dost, arkadaş

sahm < Sogd. sʾxm (m) n. pr. (ein Gigant) || bir devin adı

sahasiras(a)mi << Skt. *sahasrasamā tausend Herbste || bin güz

1
sak wach, wachsam || uyanık, dikkatli, tetikte, aydın; aufmerksam || dikkatli
sakın ärmäk Wachsamsein || tetikte olma, uyanık olma

2
sak < Neupers. sāq Unterschenkel (eine
Maßeinheit für Fleisch) || baldır (et için bir ölçü birimi) (s./bk. Mo. köl)

3
s(a)k < Chin. ㍒ suo (Spätmittelchin. sak) Seil, Schnur || ip, halat, sicim

sak- denken, berechnen || düşünmek, hesap etmek eylemeylem

saka Gebirgsfuß, Ebene, Einöde, Wildnis, Rand
|| balta girmemiş alan, ova, ıssız yer, ıssız bölge, kenar
saka yazı Ebene2, Einöde2, Wildnis und (kultivierte) Ebene || ova2, ıssız yer2, balta girmemiş alan ve ekilip biçilen ova

1
sakal Bart, Wurzelfasern (von Zwiebel und Knoblauch) || sakal, (soğan ve sarımsağın) kök lifi (s./bk. Mo. saqal)

sakı- (das Auge) täuschen || (göz) yanıltmak 2 eylemeylem

sakıg Zweifel, Fata Morgana, Luftspiegelung, Zaubertrug, Sinnestäuschung || şüphe, serap, sihir, aldanma

sakın- ~ s(a)kın- ~ sak(ı)n- denken, nachdenken || düşünmek, düşünceye dalmak; Gedanken hegen || düşünce beslemek; bedenken || üzerinde durmak; (mit Äquativ) ansehen (als), betrachten (als), auffassen (als) || (eşitlik derecesiyle) (gibi) görmek, (olarak) bakmak, (olarak) kavramak; wünschen, erstreben, hoffen || arzu etmek, dilemek, amaçlamak, ümit etmek, ummak; sich vorstellen || tasavvur etmek, düşünmek; sich Sorgen machen, bekümmert sein || endişe et-mek, tasalanmak eylemeylem

sakın- bökün- denken2, nachdenken2 || düşünmek2, düşünceye dalmak2
sakın- kın- erstreben2 || amaçlamak2
sakın- kolula- || tasavvur etmek ve (meditasyon sırasında) düşünmek
sakın- köŋülgär- bedenken2 || düşünmek2, üzerinde durmak2
sakın- küsä- wünschen2 || arzu etmek2, dilemek2
sakın- tilä- istä- wünschen3 || arzu etmek3, dilemek3
sakın- ülgülä- denken und ermessen || düşünmek ve ölçmek
sakın- yinčür- nachdenken und sich verneigen || düşünmek ve önünde eğilmek

sakınu bökünü yetinčsiz tasavvur edilemez2
sakınu kolula- || enine boyuna düşünmek, düşünüp taşınmak

sakınu sözläyü yetinčsiz undenkbar und unsagbar || tasavvur edilemez ve anlatılamaz adv

sakınč ~ s(a)kınč Gedanke (Skt. saṃjñā),
Denken || düşünce, fikir (Skt. saṃjñā), düşünme; Gesinnung, Vorstellung, Absicht, Wunsch,
Grübelei, Nachsinnen || zihniyet, tutum, tasarı,
niyet, amaç, arzu, istek, derin düşünme, derin derin düşünme; Meditation, Versenkung (Skt.
bhāvanā) || meditasyon (Skt. bhāvanā); Aufmerksamkeit, Vergegenwärtigung (Skt. smṛti)
|| dikkat, uyanıklık, göz önünde canlandırma (Skt. smṛti); Sorge, Besorgnis || korku, endişe

sakınč ärmäzi Nicht-Gedanke || düşünce olmayan
sakınč bodulmak || düşüncede oluşan leke (Skt. saṃkalparāga)

sakınčın sözün kılınčın (m) mit Gedanken, Worten und Taten || düşünceyle, sözle ve hareketle adv

sakınčka en- denken || düşünmek

sakınčlı köŋülli Gedanke und Bewusstsein || düşünce ve bilinç

sakınčlıg bečin Affe des Bewusstseins (Metapher) || bilinç maymunu (mecaz)

sakınčl(ı)g bol- besorgt sein || düşünceli olmak, endişe etmek eylemeylem

sakınčlıg busušlug besorgt2 || endişeli2

sakınčsız ohne Besorgnis, arglos, unbesorgt, gedankenlos, ohne Gedanken, unbewusst ||
endişesiz, düşüncesiz, temiz kalpli, tasasız, bilinçsiz; Gedankenlosigkeit || düşüncesizlik; das Gedankenlose || düşüncesiz (şey)

sakınčsızın (adv.) ohne Denken (an …) || (… -ya) düşüncesiz

sakınguluksuz nicht auszudenken, undenkbar || düşünülemez, tasavvur edilemez; Undenkbares || tasavvur olunamaz şey
sakınguluksuz böküngülüksüz undenkbar2 || düşünülemez2

sakınguluksuz sözlägülüksüz adkanguluksuz || düşünülemez, söylenemez ve bilinç objesi olarak alınamaz adv ????

sakıntur- denken lassen || düşündürmek eylemeylem

sakıš Zahl, Anzahl, Zählung, Berechnung, Zeitrechnung, Aufzählung (Skt. saṃkhyā) || sayı,
sayım, hesap, takvim, tadat (Skt. saṃkhyā); Sorgfalt (?) || itina (?)

sakıšlıg mit … Zahl || … sayılı
sakıšsız ohne Zahl, zahllos || hesapsız, sayısız

sakıt- (j-n) verwirren, (das Auge) täuschen || (birini) şaşkına çevirmek, şaşırtmak
sakıt- köšit- verwirren2, täuschen2 || şaşkına çevirmek2, şaşırtmak2 eylemeylem

sakız Harz || sakız, reçine 1

saklan- behüten, beschützen || korumak; (mit k(ä)ntü özin) sich hüten, sich vorsehen || (k(ä)ntü özin ile birlikte) sakınmak eylemeylem
saklan- ıčan- sich hüten2, sich vorsehen2 || sakınmak2

saklanu tarkaru tut- sich hüten und fernhalten (von), sich hüten2 || sakınmak ve (bir şeyden) uzak tutmak, sakınmak2

saklantur- ~ s(a)klantur- veranlassen, dass j-d (auf sich) aufpasst || dikkat ettirmek; aufwecken || uyandırmak
s(a)klantur- odgur- aufwecken2 || uyandırmak2 eylemeylem

1
sal- schlagen, bewegen, (Arme) schwingen || vurmak, hareket ettirmek, (kol) sallamak; ablegen || koymak; (Wurzeln) schlagen, treiben || (kök) salmak; (Schmähung) ausstoßen || (hakaret) etmek; werfen, schleudern || atmak, salmak; Hilfsverb: drückt Vollständigkeit einer Handlung aus || yardımcı fiil: bir davranışın eksiksizliğini ifade eder eylemeylem

2
sal- verantwortlich sein || sorumlu olmak salınç mesuliyet sorumluluk alal ???????? eylemeylem

saldur- (Opfer) bringen, hinstellen || (kurban) etmek, koymak eylemeylem

salık Steuer, Abgabe || vergi, harç; Merkmal,
Zeichen || işaret, belirti; eine Art Waffe || bir silah çeşidi; rau, harsch || ürüzlü, kısık, kaba

salıklıg mit Zeichen, mit Merkmal || işaretli, belirtili

salın- heraushängen, herabhängen || sarkmak; herabkommen
|| aşağı inmek; (Augen) hervortreten, aus den Höhlen treten || (gözler) dışarı çıkmak eylemeylem

salındurug hängend, aufgehängt || asılmış, asılı
salınduruglug ~ salınduruklug aufgehängt || asılı

salınga etwas Herabhängendes || sarkan bir şey
salınga butıkı Luftwurzel || havada kök, çotuk, sarkan kök

salıntur- heraushängen lassen, herabhängen lassen || sarktırmak eylemeylem

1
salkım Kette, Bündel || kolye, demet, bohça, salkım
salkım yinčü Perlen (für eine) Kette || kolye (için) inci

2
salkım Reif, Rauhreif, Tau || kırağı, çiy, şebnem; kalt || soğuk
salkım suv kaltes Wasser || soğuk su

salkımkıya Tautröpfchen || çiy taneciği, şebnem damlacığı

salkımlayu wie Nebel (?) || sis gibi (?)

salmak Werfen, Schleudern || atma, fırlatma; Bewegung || hareket

sam < Chin. ein Musikinstrument || bir müzik aleti

samač << Skt. samāja Fülle, Menge || bolluk, miktar

samadi < TochB samādhi < Skt. samādhi Versenkung, Meditation || meditasyon (s./bk. Sogd. sʾmʾr, Mo. samadi)
samadi dyan Versenkung2, Meditation2 || meditasyon2

samak seicht || sığ
samak suv seichtes Wasser || sığ su

1saman Stroh || saman

3
saman << Skt. sāmānya Übereinstimmung, Gleichheit || uyuşma, ahenk, uyum, eşitlik

1
samar < Sogd. sʾmʾr ~ sʾmʾʾr < Skt. samādhi Versenkung, Meditation || meditasyon

2
samar immer, stets || daima, her zaman adv

samast << Skt. samasta verbunden, zusammen || bağlı, birlikte

samaz << Skt. samāsa Kasus, Verbindung, Wortbildungselement || hâl, bağ

samsı < Chin. ∥㎢ san si (Spätmittelchin. sam sẓ) Gewebe, Stoff || dokuma, kumaş

s(a)mutre << Skt. samudra (m) Ozean || okyanus (vgl./krş. Sogd. smʾwtr-, smwtr [manS]

1
san ~ s(a)n Zahl, Anzahl, Berechnung, Rechnen (Skt. gaṇanā), Zeiteinheit, Zeitrechnung,
Ära || sayı, miktar, hesaplama, hesaplama (Skt.
gaṇanā), zaman birimi, kronoloji, dönem, devir; Stück (Zählwort), Bahn (Zählwort bei
Stoffen) || tane (miktar bildiren sözcük), kumaşın muayyen genişliği (miktar bildiren
sözcük); Summe || miktar, tutar; Zählwort bei Personen || kişiler için sayı sıfatı; einige || birkaç
san mončuk Gebetskette, Rosenkranz || tespih
san sakıš Zahl2, Anzahl2 || sayı2, miktar2
san sakıš ädräm Zahlen2-Kunst || sayma2 erdemi, sayma2 sanatı
san ülgü Zahl und Maß || sayı ve ölçü

1
san- gehören zu || sayılmak, … -ya ait olmak; gerechnet werden (zu) || (bir şeyden) sayılmak eylemeylem

sana- ~ s(a)na- ~ s(a)n(a)- zählen, abzählen || saymak, hesap etmek eylemeylem

s(a)nač Ledertasche || deriden çanta, deri çanta

sanamak Zählen, Aufzählen || sayma
sanamaklıg mit Zählen || saymalı

sanband (br)<< Skt. saṃbandha Verbindung, Verknüpfung || bağlantı, birleştirme, irtibat

sanbantik << Skt. sāṃbandhika aufeinander folgend, hintereinander (Pratītyasamutpāda) || arka arkaya (Pratītyasamutpāda)

sanbar < TochA saṃbhār < Skt. saṃbhāra Ausstattung || donatım, teçhizat (s./bk. Khotansak. saṃbāra) (→ 1 sanvar)
sanvar yeväg Ausstattung2 || donatım2, teçhizat2

sanbarl(ı)g mit Fülle || bolluklu

sanbog << Skt. saṃbhoga Genuss (verkürzt für Saṃbhogakāya) || zevk (Saṃbhogakāya’nın kısaltılmış şekli)

sanbogik << Skt. sāṃbhogika Genuss- || zevk …

sanč- ~ s(a)nč- stechen, durchbohren, aufspießen || delmek, sokmak, delik açmak, saplamak, şişlemek; zerschmettern || paramparça
etmek; (Feind) besiegen || (düşman) yenmek; schmerzen, einen stechenden Schmerz verspüren || sancımak, batarcasına bir ağrı hissetmek eylemeylem

sančgak Lanze || mızrak
sančıg Stechen || sancı, sokma 1
sančıglıg mit Stechen || sancılı, sokmalı

1
sančıl- in etwas hineingestochen werden, gestochen werden, gepackt werden || bir şeyin içine sokulmak, sokulmak eylemeylem

2
sančıl- herabsteigen || inmek eylemeylem

sančıš- einander aufspießen, einander durchbohren || birbirini şişlemek, birbirini delmek eylemeylem

sančıšgu das gegenseitige Durchbohren || karşılıklı delme

sančıt- || yenilmek, şişlenmek, delinmek, bıçaklanmak, kendilerini yendirmek eylemeylem
sančıtmak (Heer)Umkommen || (ordu) kırılma

sančma (Feind) Besiegen || (düşman) yenme

sandanak << Skt. saṃdhānaka ein Juwel || bir mücevher

sangar- rechnen, zurechnen, in Betracht ziehen, (auf etw.) Wert legen || hesap etmek,
hesaplamak, saymak, atfetmek, (bir şeye) değer vermek eylemeylem

sangıš Zählung (?) || hesap (?)

sanguluksuz (alter Fehler für → sanaguluksuz?) zahllos, unzählig || (→ sanaguluksuz için eski bir hata?) hesapsız, sayısız
sanguluksuz sansız unzählig2, unzählbar2 || hesapsız2, sayısız2

sanıš- gehören (zu), zueinander gehören, abhängig sein (von) || (bir şeye) ait olmak, birbirine ait olmak, (bir şeye) bağlı olmak eylemeylem adv

sanıšıglıg zu … gehörend || … -(y)a ait; geknüpft (an), verbunden (mit) || bağlamış, bağlı
sanıšıgsız nicht zu … gehörend || … -(y)a ait olmayan adv

sanipat << Skt. saṃnipāta Kombination
|| kombinasyon, (üç Doṣa’nın) aynı zamanki aktivitesi ve bununla bağlantılı hastalık, karıştırma

sankai < Chin. ۈ㫻 san gai (Spätmittelchin.
sanˊ kajˋ) Schirm, Banner || şemsiye, gölgelik, flama

sanlıg ~ sanl(ı)g || sayılı, sayıca;… gehörend || … ait, … ilgili; verbunden (mit), geknüpft (an) || (bir şeye) bağlı; untertan || tebaa; Zugehörigkeit || aidiyet

sanlıg bol- untertan werden, unterliegen || tebaa olmak, yenilmek; zugerechnet werden, gelten (als) || sayılmak, (… olarak) geçerli olmak eylemeylem

sanlıg kıl- sich zu eigen machen, zugehörig machen, Anteil nehmen lassen || asimile etmek, ait kılmak, ilgilendirmek eylemeylem

sanpad << Skt. saṃpad Vorzug, Vollkommenheit || üstünlük, mükemmellik

sanpan << Skt. saṃpanna (substantiviert) Vollkommenheit || mükemmellik

sansar ~ s(a)ns(a)r < TochA/B saṃsār / < Sogd. snsʾʾr < Skt. saṃsāra
|| varlığın dönüşümü, doğum ölüm (s./bk. Parth. samsār, Sogd. snksʾr, Khotansak. saṃtsāra-, satsāra-, Gāndhārī saṃtsara, satsara, Mo. sansar)

sansarlıg ~ sansarl(ı)g Saṃsāra-, zum Saṃsāra vgehörig, Geburtenkreislauf- || Saṃsāra …, Saṃsāra’ya ait, varlığın dönüşümü …, doğum ölüm

1
sansız zahllos, unzählig || sayısız, hesapsız; niedrig, unbedeutend || değersiz, önemsiz
sansız sakıšsız zahllos2 || sayısız2
sansız sakıšsız täŋgärgülüksüz tüzgärgülüksüz zahllos2 und maßlos2 || sayısız2 ve ölçüye sığmaz

sansız üküš ugurın in vielerlei2 Hinsicht || sayısız2 açıdan, sayısız2 bakımdan adv

2
sanvar < TochA/B saṃvar ~ TochB saṃwār ~
TochA saṃwar < Skt. saṃvara Zucht, Zurückhaltung, Disziplin, Gebot || disiplin, sakınma,
çekingenlik, emir (s./bk. Khotansak. saṃvara, savara, Mo. sanvar)

sanvarlıg mit Zucht, mit Zurückhaltung,
Zucht- (Skt. saṃvara) || çekinceli, disiplinli, disiplin …

1
saŋ ~ s(a)ŋ < Sogd. snk, Man.-Sogd. sʾnk / <
TochA saṅk ~ saṅgh / < TochB sāṅk < Skt. saṅgha Gemeinde || cemaat (s./bk. Sogd. snkʾ, Khotansak. saṃgga, Mo. sangga)

3
saŋ Eichenmistel, Riemenmistel, Riemenblume (Loranthus) || ardıç burcu (Loranthus

saŋastan << Skt. *saṅghasthāna Kloster || manastır

saŋastere < TochB saṅkästere < Skt. saṅghasthavira Abt, Gemeindeältester || başrahip, topluluğun en yaşlısı (vgl./krş. TochA saṅkasther)

saŋguŋ < Chin. ⴨ޜ xiang gong (Spätmittelchin. siaŋˋ kəwŋ) ein Titel für Prinzen und
Namensbestandteil || prensler için bir unvan ve kişi adının bir bölümü

saŋik < Sogd. snkʾyk / < TochA sāṅkik / <
TochB saṅkik < Skt. sāṅghika dem (buddh.) Orden gehörig || (Budist) tarikata ait ; Gemeindeeigentum || cemaat malı adv ekekekek

saŋit << Skt. saṅgīti Konzil || konsil, meclis; gemeinsame Rezitation || ortak inşat
saŋit kıl- eine gemeinsame Rezitation (der kanonischen Texte) vollziehen, ein Konzil durchführen, ein Konzil einberufen
|| (temel metinleri) ortak inşat etmek, bir meclis oluşturmak, meclise çağırmak eylemeylem

1
saŋun < Chin. ሷ䓽 jiang jun (Spätmittelchin. tsiaŋ kyn) General || general, paşa

saŋvrtak << Skt. saṃvṛttika zur konventionellen Wahrheit gehörig || geleneksel gerçeklere ait adv ekekek

1
sap Stängel, Stiel, Halm, Stamm, Heft, Griff || sap, gövde, bitki sapı, tutacak; Wortstamm || kelime kökü

2
sap Reihe, Abfolge || sıra, dizi; die Nachfolge || halef, ardıl
sapča || sıraya göre, dolayısıyla adv
sapča yänä ügšürü wiederholt2 || tekrar tekrar2

sapınta in j-s Nachfolge, als sein Nachfolger || birinin halefiyetinde, birinin halefi olarak

sap- ~ s(a)p- reparieren, restaurieren, wieder
instandsetzen || onarmak, tamir etmek, restore etmek; tradieren || iletmek; (im Verstand)
aufreihen, einordnen || (anlayışta) sıralamak, dizmek; zusammenfügen, errichten || birleştirmek, kurmak, inşa etmek eylemeylem

sapal- hindurchstecken || ortasından sokmak eylemeylem

sapan Pflug || saban, pulluk
sapanka košdur- an den Pflug spannen || sapana germek eylemeylem
sapanla- pflügen || pulluk ile işlemek

saparivara < Skt. saparivāra mit Gefolge (Name eines Palastes des Amitābha)
|| maiyetli, maiyetle (Buda Amitābha’nın sarayının adı)

sapdačı Tradent, Überlieferer, Bewahrer || ravi, rivayet anlatan kişi, muhafaza eden kişi

sapdur- anbinden || bağlamak eylemeylem

sapgak Handwerker, Instandsetzer || zanaatçı, zanaatkâr

saphai < Chin. 䶨䶻 sa xie (Spätmittelchin. sap xɦjaːj) Sandale || sandalet

sapıg Reihe, Überlieferung, Überlieferungskette, Verbindung, Kontinuum
|| sıra, anane, rivayet, anane zinciri, bağlantı, kesintisiz olma durumu

sapıglıg in einer Reihe befindlich, aneinandergereiht || sıra hâlinde olan, sıralı, birbirinin yanında sıralanmış
sapıglıg taptavlar || birbirinin yanında sıralanmış merdivenler

sapıl- tradiert werden || rivayet anlatılmak;
sich anschließen, gehören (zu), eingereiht
werden, sich einreihen || birisinin tarafını tutmak, (… -ya) ait olmak, sıralanmak, girmek;
anhängen, folgen || bağlı olmak, birisinin taraftarı olmak, izlemek, takip etmek; sich
einfügen || katılmak, uymak; (Gefühl) sich breitmachen || (his) yayılmak; eindringen ||
girmek, saplanmak; zusammengefügt werden || birleştirilmek; zuteil werden || nasip olmak eylemeylem

sapılıg mit … Halmen || … saplar ile, … saplı

sapılmaklıg Verbindungs-, mit Verbindung || bağlantı …, bağlantılı

sapla- (Pfeil) auf die Sehne legen || (oku yay) kirişine yerleştirmek eylemeylem

sapšı angemessen, geeignet, passend, verbunden (mit) || uygun, yerinde, yarar, uyan, bağlı adv ekekekekekek
sapšı ädgülüg išlär angemessene und heilsame Taten || uygun ve yararlı işler
sapšı buyan ädgü kılınč angemessenes Verdienst2 || uygun sevap2

sapšısıg scheinbar geeignet, scheinbar verbunden (mit) || görünüşte uygun, görünüşte bağlı

sar immer, stets || hep, her zaman, daima
sar samar immer2, stets2 || hep2, her zaman2, daima2

1
saran Geiz (auch für Skt. mātsarya) || cimrilik (Skt. mātsarya için de kullanılır)
saran košug die Bindung ,Geiz‘ (Skt. mātsaryasaṃyojana) || ,cimrilik‘ bağı

sarangu Binde || sargı

saranlan- geizig sein || cimri olmak
saranlan- äsirkä- geizig sein2 || cimri olmak2 eylemeylem

saransız ~ sar(a)nsız ohne Geiz || cimriliksiz
saransız köŋül Gesinnung ohne Geiz || cimriliksiz zihniyet, cimri olmayan zihniyet

sarati < TochA sārathi < Skt. sārathi Wagenlenker (auch als Titel) || arabacı (bir unvan olarak da kullanılır) (s./bk. Mo. sarati, sariti)

sargak Verhüllung || örtü, örtünme, peçelenme

sargar- sich gelb färben, bleich sein || sararmak eylemeylem
sargart- gelb färben, gelb werden lassen || sarartmak

1
sarıg ~ sar(ı)g ~ s(a)r(ı)g Galle (einer der drei Doṣas = Skt. pitta; im Dat. auch Äquivalent von Skt. paittika) || safra, öd (üç Doṣa’dan biri = Skt.
pitta; yönelme durumu: Skt. paittika’nın da eş değeri); gelb, blass || sarı, solgun, soluk; Gelbes || sarı şey (s./bk. Mo. sariγ

sarıg tözlüg ig auf Galle beruhende (Skt. pittaja) Krankheit || safra kaynaklı (Skt. pittaja) hastalık

sarıg üzäki agrıg auf Galle (Skt. pitta) beruhender Schmerz || safra (Skt. pitta) kaynaklı ağrı adv

sarıggıl gelblich || sarımsı, sarımtrak

1
sarıl- sich erregen, ärgerlich werden, betrübt sein || heyecanlanmak, kızgın olmak, üzgün olmak eylemeylem

2
sarıl- aufgehängt sein || asılı olmak; eingehüllt sein || sarmalanmış olmak eylemeylem

sarın- herumschwirren || etrafında vızıldayarak uçmak eylemeylem

sarıš- || birbirine sövmek, karşılıklı birbirini azarlamak, birbirini karşılıklı kınamak eylemeylem

sarit < TochA sārit ~ TochB sarit < Skt. saritā Rezitation || inşat; Memorierung || ezberleme (s./bk. Mo. sarid)
sarıtmak alal eylemeylem
sarit kıl- rezitieren || ezberden okumak; memorieren || ezberlemek sarit kılgu Rezitation || inşat eylemeylem

sarkın- herangezogen werden (?) || çekilmek (?) eylemeylem

sarkınak Labmagen || geviş getiren hayvanlarda midenin hazım yapılan bölümü (s./bk. Mo. sarkinaγ)

sarma- einwickeln, einhüllen || sarmak eylemeylem

sarmalmak Eingewickeltwerden, Eingehülltwerden || sarılma, sarmalanma

sarp schwierig, schwer || güç, zor

s(a)rpa (c) Seraph || en yüce meleklerden biri

sars- grob sein, fluchen, verfluchen || kaba olmak, sövmek, lanet okumak, beddua etmek
sars- sök- verfluchen2, fluchen2 || sövmek2, lanet okumak2, beddua etmek2 eylemeylem

1
sarsıg grob, hart, harsch, frech || kaba, sert, katı, küstah, saygısız; kraftvoll || güçlü
sarsag salak sözlämäk || kaba2 sözler söyleme

1
sart < TochA sārth < Skt. sārtha Kaufmann (vgl.
auch Parth. sārt und Sogd. sʾrth, aber in der Bedeutung ,Karawane‘) || tüccar (Parth. sārt ve Sogd. sʾrth’ı da karşılaştır; fakat bu dillerde
‚kervan‘ manasına gelir); ein iranisches Volk, das Handel treibt || ticaret yapan bir İran halkı (s./bk. Mo. sartaγul)
sart satıgčı Kaufmann2 || tüccar2

sartavahe < TochA/B sārthavāhe < Skt. sārthavāha Karawanenführer || kervancı, kervanbaşı

sartbaw ~ sartbau < Sogd. sʾrtpʾw < Skt. sārthavāha Karawanenführer || kervancı (s./bk.
Chin. 㯙؍ sa bao [Spätmittelchin. sat puаwˊ], Parth. sartwā, Khotansak. sārthavāha, sātävāya, Mo. sartavaki) (→ sartavahe)

saruksuz nicht locker || gevşek değil saruksuz y(a)rp nicht locker, (sondern) fest || gevşek olmayan, sıkı

sarvag ~ s(a)rvag < Sogd. sʾrʾβγ Palast, Turm || saray, kule
sarvag karšı Palast2 || saray2

sarvatayan << Skt. sarvajñā / sarvajñāna allwissend || her şeyi bilen; Allwissenheit
|| her şeyi bilme (s./bk. Khotansak. sarvajñāna-) (→ s(a)rvatyana

sarvatragahetu < Skt. sarvatragahetu universale Ursache || evrensel sebep

sarya- (Vögel) singen, zwitschern || ötmek, cıvıldamak eylemeylem

sasak ~ sašak Bed. unbekannt (med. Kontext) || anlamı bilinmiyor (tıbbi bağlamda)

1
sası Lehm, Ton, Lehmbrocken, Tonscherbe
(auch Äquivalent von Skt. kaṭhalla) || balçık, kil, çömlek kırığı (Skt. kaṭhalla’nın da eş değeri)
sası etig Gegenstand aus Ton || balçıktan nesne
sası idiš Tongefäß || balçıktan kap
sası say Tonscherbe || çömlek kırığı; Trümmer, Geröll, Schutt || enkaz, döküntü, kayşat

sası- stinken || kötü kokmak 1 eylemeylem

1
sasıčı Töpfer || çömlekçi
sasıčı är Töpfer || çömlekçi

sasıg stinkend, verpestet || kokuşmuş, kötü kokulu; Gestank || kötü koku, pis koku
sasıg šumnu (c) der stinkende Teufel || kokuşmuş şeytan

sasıgsız ohne Gestank, geruchlos || kötü kokusuz, kokusuz

sasılıg mit Lehmboden, lehmig, irden, getöpfert, Lehm-, Ton- || balçık zeminli, balçıklı, toprak …, balçık …, kil …

sasılık Lehmgrube, Abfallort || balçık çukuru, çöp yeri; Töpferei || çömlekçilik; Lehmofen || balçık fırını

sasıt- stinken lassen || kokutmak eylemeylem

sasirava < Skt. sāsrava mit Einflüssen || ,akıntı‘lı

saš- verwirrt sein, im Irrtum sein, sich irren,
verwechseln, in umgekehrter Ordnung sein || kafası karışık olmak, yanılmak, karıştırmak,
karşıt yapıda olmak; wechseln || değiştirmek; verwirren || aklını karıştırmak, şaşırtmak eylemeylem
saš- tägil- verwirrt sein2 || kafası karışık olmak2
saš- tägšil- wechseln und sich ändern || değiştirmek ve değişmek

sašıltur- verwirren, irreleiten || aklını karıştırmak, şaşırtmak, ayartmak, yoldan çıkarmak eylemeylem

sašımsız unverwirrt, nicht irrend, unbeirrt || kafası karışık olmayan, yanılmayan, saptırılamayan
sašımsız köŋül Unverwirrtheit || kafası karışık olmayan gönül

sašıt- verwirrt sein, konfus sein, sich verwirren, sich irren
|| şaşırmak, şaşkına dönmek, yanılmak; pervertieren, korrumpieren || ahlakını bozmak eylemeylem

sašiu < Chin. eine Versenkungsart || bir meditasyon türü
sašiu dyan die Sašiu-Versenkung || Saşiu meditasyonu

sašur- sich kreuzen, sich vereinigen || kesişmek, birleşmek; verwirren || aklını karıştırmak, şaşırtmak; eine Lücke lassen || boşluk bırakmak
sašur- karšur- sich kreuzen2, (sich) vereinigen2 || kesişmek2, birleşmek2 eylemeylem

sašutlug verwirrt, mit Verwirrung || kafası karışık, kafa karışıklığıyla; Toilette (?) || tuvalet (?) ekekekek adv ??????

sašutsuz unverwirrt, ohne Verwirrung || kafası karışık olmayan, kafa karışıklığı olmayan
sašutsuz yaŋloksuz

sat- ~ s(a)t- verkaufen, veräußern || satmak, elden çıkarmak eylemeylem

sataš- einander verdrängen || karşılıklı bastırmak, sıkıştırmak eylemeylem

satga- zertrampeln, hindurchgehen, bedrücken
|| ayaklar altına alarak ezmek, bir yerden geçip gitmek, sıkmak, sıkıştırmak; abschätzig behandeln || hor bakmak eylemeylem
satga- yumur- abschätzig behandeln2 || hor bakmak2 eylemeylem

satgagsız unbetreten, nicht betreten || basılmamış
satgagsız arıg oron ein nicht betretener, reiner Ort || basılmamış temiz yer

satgamak Verletzen (von Gefühlen), abschätzig Behandeln || (hisleri) incitme, hor bakma eylemeylem

satgat- abschätzig behandeln lassen || hor baktırmak
satgat- yumurt- abschätzig behandeln lassen2 || hor baktırmak2 eylemeylem

satgučı Verkäufer || satıcı

satıg ~ s(a)tıg Handel, Geschäfte, Handelsgeschäfte || ticaret, işler, ticari muameleler;
Verkauf || satış; Preis, Verkaufspreis, Lohn || ücret, fiyat, satış ücreti, satış fiyatı
satıg kanposu Verkaufspreis || satış fiyatı
satıg yulug Verkauf2, Handel2, Handelsgeschäfte2 || satış2, ticaret2, ticari muameleler2

satıglaš- handeln, (Tausch)handel treiben || ticaret yapmak, takas ticareti yapmak eylemeylem

satıglıg mit Preis, mit Wert || fiyatlı, değerli

satagsız tärsiz ohne Entgelt2, ohne Bezahlung2 || ücretsiz2, maaşsız2, ödemesiz
satıgsız ton unbezahlbares Gewand || paha biçilmez elbise

satva < Skt. sattva Wesen, Lebewesen || varlık (s./bk. Khotansak. satva-)

satvalok << Skt. sattvaloka die Welt der Lebewesen (in der buddh. Kosmologie) || (Budist kozmolojide) varlığın dünyası

1
sav ~ s(a)v Wort, Rede, Wortlaut || kelime, söz,
laf, metin; Sprichwort || deyim, atasözü; Gerücht || söylenti; Gerede || laf; Nachrichten ||
haber; Sophisterei || safsatacılık, yanıltmaca;
Rat || öğüt; Sache, Ding, Angelegenheit, Geschichte (auch Äquivalent von Skt. vṛtta) || şey,
husus, hikâye (Skt. vṛtta’nın da eş değeri); Geschäft || iş; Kontrakt || mukavele; Beschaffenheit || durum
sav al- glauben, für wahr halten || inanmak, doğru olarak saymak eylemeylem
sav äšidüti Nachricht || haber
sav ävriši Kasus || ad durumu
sav elit- (m) Gerede hintragen || laf götürmek, laf taşımak
sav ıd- Botschaft schicken || haber göndermek eylemeylem
sav sap Wort und Wortstamm || kelime ve kelime kökü
sav söz yöläšürüg Wort, Rede und Beispiel || kelime, söz ve örnek

sav- sich erstrecken || uzanmak, yayılmak 1 eylemeylem

savarti << Skt. svartha ein gutes Ziel verfolgend || iyi bir amaç takip eden

savastik << Skt. svastika ein Kraut || bir ot;
Hakenkreuz (als Glückszeichen) || gamalı haç (bir şans işareti olarak) (→ svastik)

1
savčı Zwischenträger, Kolporteur || laf taşıyıcı, dedikoducu; Bote || ulak, haberci; Fürsprecher || koruyucu

savčılıgın (adv.) in der Eigenschaft als Fragesteller || soru soran kimse olarak adv ?????

savčısız ohne Fürsprecher || bir başkası lehine konuşmayan, koruyucusuz

savıkla- jammern || tutarsız konuşmak (Skt. pralap-’ın eş değeri) eylemeylem

savıl- folgen || izlemek, takip etmek; sich verbeugen || eğilmek, bükülmek; behext werden || etki altına alınmak, büyülenmek eylemeylem

savıngırı beredsam || belagatli, güzel konuşan
savıngırı tıdıgsız käd tılaŋu || belagatli, (yani) engelsiz ve ehil hitabetli

savır- verstreuen || dağıtmak, saçmak eylemeylem

savıš Zauber, Exorzismus || büyü, afsunla defi, (cinleri) duayla çıkarma eylemeylem

savla- reden, sprechen, sagen || konuşmak, söylemek eylemeylem

savlaš- miteinander sprechen, sich unterhalten || birbiriyle konuşmak, sohbet etmek, söyleşmek eylemeylem

savlıg ~ sav(lıg) mit Worten, Worte gebrauchend, mit Angelegenheit, Wort-, Wörter- || sözlü, meseleli, sözcük …
savlıg bärk arıg Wald2 der Wörter (Metapher) || sözcük ormanı2 (mecaz
savlıg sözlüg taloy Meer der Worte2 (Metapher) || sözcük2 denizi (mecaz)

savrabe << Skt. saurabha Stier || boğa
savrabe buka Stier2 || boğa2

savrıg tosend, Sturz- || akan, şamatalı
savrıg kälgin Sturzbach, Wasserfall || sel, çağlayan, çavlan

savrıl- strömen, tosen, (Tränen) fließen ||
akmak, çağlamak, çağlayarak akmak, şarıl şarıl akmak, (gözyaşı) akmak eylemeylem

savsız ohne Diskussion, ohne Widerrede || tartışmasız, itirazsız

savur- hochwerfen || savurmak; zum Wallen bringen || dalgalandırmak (wohl Var. von → savır-) eylemeylem

1
say Wüste, Steinwüste || çöl, taşlık, taş çölü, bozkır; Wüstensand, Sanddüne
|| çöl kumu, kumul; flacher Boden, Ebene || ova; Kies || çakıl; Wüsten- || çöl …; Geröll || moloz
say sası Kies und Lehm || çakıl ve kil
say savırgu Steinwüste2 || taşlık2
say yası Wüstenebene || çöl ovası

sayga- (Getränk) ausschenken || (içki) koymak, (içki) dağıtmak eylemeylem

sayırku Steinwüste || taşlık, taş çölü (s./bk. Mo. sayir)

saylayu wie Wüstensand || çöl kumu gibi 1

1
saylıg Steinwüsten-, steinwüstenartig, mit
Steinwüsten, Sanddünen- || taş çölü …, taş çöllü, kumul …

sayu (Postp.) jede(r, -s) || (sontakı) her biri, herkes

sayukı jede(r, -s), zu allen … gehörig || her biri, her … -ya ait

sazgan rosig || pembe, gül renginde

1
säč- auswählen || seçmek
säč- adır- auswählen2 || seçmek2 eylemeylem

säčä ~ s(ä)čä speziell, besonders, auserwählt,
auserlesen || özel, ayrı, eşsiz, seçkin, seçilmiş, güzide; allein, lediglich || yalnız, sırf adv

säčä adınčıg auserwählt2 || seçkin2, seçilmiş2
säčä öŋi speziell2, besonders2 || özel2, eşsiz2, ayrı2
säčä taŋlančıg speziell und wunderbar || özel ve harika
säčä yalŋuzın ganz für sich || yalnız kendisi için adv

säčä yalŋuzın bol- besonders und einzigartig sein || ayrı ve benzersiz olmak eylemeylem

1
säčil- sich auszeichnen, erwählt werden || kendini göstermek, beğenip seçilmek eylemeylem

säčmä ~ s(ä)čmä auserwählt, ausgewählt, erlesen, auserlesen || seçkin, seçilmiş, güzide; vorzüglich, exzellent || müthiş, mükemmel

sädki Veranda || veranda

sädräk selten, rar || kıt, az bulunur, seyrek;
fein || ince; lückenhaft, durchlöchert || eksik, noksan, delmiş; Lücke || boşluk

sädräksiz ohne Lücke, ohne Zwischenraum,
dicht || boşluksuz, aralıksız, mesafesiz, sık

säkiz bačag die acht Gebote (Skt. aṣṭāṅgaśīla) || sekiz emir (Skt. aṣṭāṅgaśīla

säkiz on čag achtzig Mal || seksen kere adv

säkiz sim küzädgüči t(ä)ŋrilär die acht Grenzwächter-Götter || sekiz sınır muhafızı tanrı

säkiz törlügin yarumıš yaltrımıš || ,sekiz türlü şekilde parlayan2‘
säkiz töz acht Schreibstile || sekiz yazı tarzı

1
säm Medizin, Arznei || ilaç 2

2
säm ruhig || sakin (s./bk. Mo. sem)

sämäk ~ s(ä)mäk Wald || orman

sämäklä- begraben || gömmek, defnetmek eylemeylem

sämäklig mit Wald, bewaldet || ormanlı

sämirgük eine kleine Vogelart || küçük bir kuş türü

sämirt- mästen || semirtmek eylemeylem

1
sämiz ~ s(ä)miz fett, dick, wohlgenährt || şişman, semiz, iyi beslenmiş
sämiz öŋlüg yaglıg küčlüg köp bädük

sämri- ~ s(ä)mri- fett werden, sich mästen, an
Gewicht zulegen || semirmek, şişmanlamak, kilo almak eylemeylem

sämrit- ~ s(ä)mrit- mästen || semirtmek; (das
Reich) erweitern || (devleti) genişletmek, büyütmek eylemeylem

säŋir Abhang, Klippe, Winkel, Vorgebirge || bayır, yamaç, kayalık, köşe, dağ eteklerindeki tepeler; steil abfallend || sarp inişli
säŋir buluŋ Abhang2, Klippe2, Winkel2 || yamaç2, bayır2, kayalık2, köşe2
säŋir buluŋ täriŋ tag || sarp inişli2 ve derin dağ uçurumu

säŋirlig mit Klippen || kayalıklı

säŋräm < TochA/B saṅkrām ~ TochA saṃkrām ~ saṅgrām / < Sogd. snkrʾm- < Skt. saṅghārāma Kloster
|| manastır; Stūpa || Stūpa (s./bk. Khotansak. saṃkhārama, Mo. sangram

säŋräm sanlıg dem Saṅgha gehörig (Skt. sāṅghika) || Saṅgha’ya ait (Skt. sāṅghika)

1säp säm sehr ruhig, ganz still || çok sakin, çok sessiz (s./bk. Mo. seb sem)
säp säm aglak sehr ruhig und abgelegen, ganz ruhige Einsamkeit || çok sessiz ve ıssız, çok sakin ıssızlık

2säp ~ s(ä)p Mitgift, Aussteuer || çeyiz

säpgül (Haut) fleckig || (cilt) benekli (vielleicht
alter Fehler für *šäpgün < Neupers. šebgûn ,schwarz‘ || belki *šäpgün < Farsça šebgûn ,siyah‘ için eski bir hata)
säpgül kara (Haut) fleckig und dunkel || (cilt) benekli ve esmer

säpid < Neupers. sefid weiß (Geomantie) || beyaz (toprak falı)

säpmäksiz ohne Ausstatten (Skt. asaṃskṛta) || donatmasız, teçhizatsız (Skt. asaṃskṛta)

sär- ertragen, aushalten, erdulden || çekmek, dayanmak, katlanmak; ausharren, verweilen || sebat etmek, oyalanmak, kalmak eylemeylem
sär- katıglan- (Mühen) erdulden und sich anstrengen || (zahmet) çekmek ve gayret etmek
sär- särin- erdulden2, ertragen2 || çekmek2, dayanmak2, katlanmak2
sär- tıdın- ertragen und aushalten || çekmek ve dayanmak
särgü täg tolerierbar, erträglich || tolere edilebilir, katlanılabilir, çekilir

säräg die Erscheinung (?) || görüntü, görünüm

särgür- etwas ertragen, tragen || bir şeye tahammül etmek, dayanmak, katlanmak; zum
Stehen bringen || durdurmak; (etw.) eindämmen || sınırlamak, set çekmek; (Regen,
Wind) abhalten || (yağmuru veya rüzgârı) engellemek; (Text) bewahren, tradieren || (metin) korumak, iletmek eylemeylem
särgür- *tıd- zum Stehen bringen und hindern || durdurmak ve engellemek

särgürtäčisiz ohne einen Ertragenden || dayanansız

särgüsüz unerträglich, nicht auszuhalten || çekilmez, dayanılmaz

1
särig (Var. von → säräg oder in der Bed. ,Geduld‘ (?)) || (→ säräg’in bir varyantı ya da ,sabır‘ manasında (?))

1
säril- sich ausruhen || dinlenmek; verweilen, ausharren, innehalten, andauern || bir şeyin
üzerinde durmak, kalmak; sich beruhigen, sich legen, aufhören, (Luftspiegelung) wieder
verschwinden || sakinleşmek, yatışmak, uzanmak, yatmak, son bulmak, (serap) gözden
kaybolmak; sich beherrschen || nefsine hâkim olmak eylemeylem
säril- orna- verweilen2 || durmak2, kalmak2
säril- tıdıl- sich beherrschen2 || nefsine hâkim olmak2
säril- tur- verweilen2 || durmak2, kalmak2

särilgü Verweilen || kalma

särilmäk Stillstehen, Anhalten || durma

särilmäz Nichtverweilen, Nichtinnehalten, Nichtandauern || durmama, kalmama, sürmeme

särimlig geduldig, duldsam || sabırlı, hoşgörülü
särimlig kılıklıg von duldsamem Charakter || sabırlı karakterli
särimlig küdümlüg geduldig2 || sabırlı2

särin- geduldig sein, Geduld üben, aushalten,
ertragen, erdulden || sabırlı olmak, sabretmek, çekmek, dayanmak, katlanmak eylemeylem

särinčsiz unerträglich, nicht auszuhalten || çekilmez, dayanılmaz

särinmäk ~ s(ä)rinmäk Geduld (Skt. kṣānti;
auch als Bez. einer Pāramitā; auch Äquivalent von Skt. titikṣā), Erdulden || sabretme, sabır

särit- schmelzen (Lesung nicht ganz sicher) || eritmek (okunuşu pek kesin değil) eylemeylem

särmä- filtern || süzmek, filtreden geçirmek eylemeylem

särmäk Geduld, Ertragen || sabır, tahammül etme

säv- ~ s(ä)v- lieben, schätzen, mögen, für gut
halten || sevmek, tahmin etmek, çok saymak, hoşlanmak, uygun görmek eylemeylem
säv- amra- lieben2 || sevmek2 eylemeylem
säv- aya- lieben und verehren || sevmek ve saymak
säv- tapla- lieben und billigen, lieben2 || sevmek ve haklı bulmak, sevmek2 eylemeylem
sävgülük amranguluk täg liebenswert2 || sevilmeye değer2, candan2
sävgülük taplaguluk || sevilmeye değer2

sävgülük taplaguluk täg liebenswert und angenehm || sevilmeye değer ve sevimli

1
sävär geliebt, teuer, lieb || sevgili, değerli; Geliebter || sevgili
sävär amrak Geliebter2 || sevgili2; lieb2, teuer2 || sevgili2, değerli2
sävär taplar lieb2, teuer2 || sevgili2, değerli2

sävgü gewünscht, erwünscht, ansehnlich || matlup, arzu edilen, istenilen, makbul, dikkate değer; Lieber, geliebte Person || sevgili, sevilen kişi
sävgü taplagu erwünscht2 || arzu edilen2, istenilen2

sävgülüksüz nicht liebenswert || sevimli olmayan
sävgüsüz unerwünscht, unansehnlich || arzu edilmeyen, göze hoş gelmeyen
sävgüsüz taplagusuz || arzu edilmeyen2, göze hoş gelmeyen2

sävgüsüz unerwünscht, unansehnlich || arzu
edilmeyen, göze hoş gelmeyen

1
sävig geliebt, geschätzt, wertvoll, Lieblings- ||
sevgili, sevilen, muteber, değerli, en çok sevilen; Lieber, geliebte Person || sevgili,
sevilen kişi; Wunsch, Belieben, Annahme (der buddh. Lehre) || arzu, istek, (Budist öğretiyi)
kabul etme; (m) Liebe || sevgi; sinnliche Liebe, Begierde || erotik aşk, tamah
sävig amrak köŋül Liebe2 || sevgi2
sävig köŋül Liebe || sevgi
sävig taplag Annahme2 (der buddh. Lehre), Wunsch2, Belieben2 || (Budist öğretiyi) kabul etme2, arzu2, istek2
sävig taplag köŋül Wertschätzung2 || değer verme2
s(ä)vüg üzütlüg geschätzt2 || değerli2

säviglig ~ s(ä)viglig lieblich, lieb, liebenswürdig, liebevoll || sevimli, sevilen, sevilmeye
değer, sevecen; angenehm (auch Äquivalent von Skt. manāpa und iṣṭa), gefällig (auch
Äquivalent von Skt. rucira) || hoş (Skt. manāpa ve iṣṭa’nın da eş değeri), zarif (Skt. rucira’nın
da eş değeri); Lieblicher || sevimli kişi, tatlı kişi; Liebliches || sevimli şey, tatlı şey

sävigsiz unansehnlich, unschön, unangenehm,
unliebsam (auch Äquivalent von Skt. amanāpa), unfreundlich || çirkin, nahoş, sevimsiz
(Skt. amanāpa’nın da eş değeri), nezaketsiz; Unansehnlichkeit || gösterişsizlik, yıpranmışlık, çirkinlik

sävigsiz taplagsız unansehnlich2 || çirkin2, göze hoş gelmeyen2
sävigsiz tapsız unschön2, unfreundlich2 || nahoş2, nezaketsiz2

s(ä)vil- (br) geliebt werden || sevilmek eylemeylem
sävin- sich freuen || sevinmek
sävinü taŋırka- sich erfreut wundern || sevinip şaşırmak eylemeylem

1
sävinč Freude || sevinç; Dank, Dankbarkeit || şükran duygusu, minnettarlık; (m) Annehmlichkeit, Gnadengabe, Geschenk
|| uygunluk, rahatlık, merhamet hediyesi, hediye; Äquivalent || eş değer
sävinč bil- Dankbarkeit zeigen || minnettarlık göstermek eylemeylem
sävinč biltäči ärmä- undankbar sein || nankör olmak, iyilik bilmemek
sävinč čai Dankbarkeitsbankett || minnettarlık şöleni
sävinč köŋül neşe kendinden memnuniyet
sävinč ötüg die Dankadresse || teşekkürname, teşekkür mektubu
sävinč utlı bilig Dankbarkeit2 || minnettarlık2

sävinčäŋ freudig || sevinçli; arrogant || kibirli
sävinčäŋ köŋüllüg freudigen Gemüts, arrogant || sevinç hisli, kibirli

sävinčlän- dankbar sein || minnettar olmak; froh sein || sevinçli olmak eylemeylem

sävinčligin (adv.) freudig, aus Dankbarkeit || sevinçle, minnettarlıktan

sävinčsiz undankbar || nankör; ohne Hochmut || kibirsiz; Undankbarkeit || nankörlük
sävinčsiz utlısız undankbar2 || nankör2; Undankbarkeit2 || nankörlük2

säviniš- sich gemeinsam freuen || birlikte sevinmek eylemeylem

sävintürdäči erfreuend (eine der Bedeutungen von Skt. udāna) || sevindiri, sevindiren (Skt. udāna’nın anlamlarından biri)

säviš Liebe || sevgi

säviš- sich lieben, einander zugetan sein, Zuneigung zueinander empfinden || sevişmek,
karşılıklı sevgi duymak; sich gemeinsam freuen || birlikte sevinmek eylemeylem
säviš- amraš-

1
sävit- verliebt machen, beliebt machen, lieben lassen || sevdirmek eylemeylem

2
sävit- geliebt werden, geschätzt sein, beliebt sein || sevilmek, sevilmiş olmak eylemeylem

sävitil- geliebt werden || sevilmek; gepriesen werden || övülmek
sävitil- taplatıl- gepriesen werden2 || övülmek2 eylemeylem

sävitmäk Geliebtwerden || sevilme
sävitmäk ayatmak Geliebt- und Verehrtwerden || sevilme ve sayılma

sävmäklig ~ sävmäk(lig) Liebes-, mit Liebe ||

sävmäksiz ohne Liebe, lieblos || sevgisiz

sbrtʾ < Syr. sbrtʾ (c) Evangelium || İncil

sekirtmäk Angreifen, Attackieren || saldırma, taaruz etme

sekiz scharf, klug, scharfsinnig || keskin, zeki, akıllı, keskin zekâlı

sekri- springen || sıçramak, atlamak, fırlamak; (Kessel) blubbern || (kazan) fıkırdamak; (Eingeweide) rebellieren
|| (iç organlar) kıvranmak; (Wolke) schnell vorbeiziehen || (bulut) hızlı geçip gitmek eylemeylem

sekrit- in Bewegung setzen || harekete geçirmek eylemeylem

1
selu < Chin. 䶉ឞ jing lü (Spätmittelchin. tsɦiajŋˋ lyə̆ˋ) Versenkung || meditasyon

2
semäk Vorbereitung, Vorkehrung, Tat, Tätigkeit || hazırlık, tedbir, önlem, iş
semäkin semäklä- Vorkehrungsmaßnahmen ergreifen || ön hazırlığı yapmak, önlem almak adv ??????????

semäklä- bereiten, vorbereiten, aktiv sein,
(handwerklich) arbeiten || hazırlık yapmak, hazırlamak, aktif olmak, (zanaat ile) uğraşmak eylemeylem

semäklämäk Aktivität, Aktivsein || faaliyet, etkinlik, aktif olma
semäklämäklig mit Aktivität || faaliyetli, etkinlikli

semäklämäksiz ohne Aktivität || etkinliksiz

semäklättür- (Kleidung) herstellen lassen || (elbise) ürettirmek

semäksiz ohne Vorbereitung, ohne Unternehmung, inaktiv, ohne Tätigkeit || hazırlıksız,
girişimsiz, hareketsiz, aktif olmayan, işsiz güçsüz, işsiz

semäksizin (adv.) ohne etwas zu unternehmen || bir şeye girişmeden

semäktäki im Wald befindlich || ormandaki

semla- (Basiswort sem° < Chin. 㓆 xian; Spätmittelchin. siam + -la-) fein zerreiben || toz hâline getirmek eylemeylem

sen < Chin. ॳ qian (Spätmittelchin. tsh ian) tausend || bin

senapati << Skt. senāpati Heerführer, Oberbefehlshaber || ordu komutanı, başkomutan

seničüläyü wie du || senin gibi

seŋdakı auf der … Etage befindlich, auf dem … Stockwerk befindlich || … kattaki

seŋlıg Stockwerke habend, Etagen habend || katlı

1
sevšeŋ < Chin. ሿ ҈ xiao sheng (Spätmittelchin. siawˊ ʂɦiə̆ŋ) das Kleine Fahrzeug (Skt. hīnayāna) || küçük taşıt (Skt. hīnayāna)
seu-šeŋ barıg Wandel des Hīnayāna || Hīnayāna yürüyüşü

sezik Frage, Zweifel (auch für Skt. vicikitsā),
Einwand, Neugier || soru, şüphe (Skt. vicikitsā için de), itiraz, merak (s./bk. Mo. seǰig, sesig)
sezik ayıt- eine Frage stellen || soru sormak; Zweifel äußern || şüphe bildirmek eylemeylem
sezik kıl- eine Frage stellen || soru sormak
sezik kılımsın- so tun, als ob man (religiöse) Zweifel hätte || (inançsızlığı) temsil ediyormuş gibi yapmak eylemeylem ekekekek ????

sezik köŋül Zweifel || şüphe
sezik ökünč Zweifel2 || şüphe2
sezik sakıg Zweifel2 || şüphe2
sezik sakıg ikirčgü köŋül Zweifel3 || şüphe3
sezik sakınč Zweifel2 || şüphe2

sezikin üztür- seine Zweifel beseitigen || şüphesini gidermek eylemeylem

seziklig ~ sezik(lig) mit Zweifeln, besorgt,
neugierig, zweifelnd, misstrauisch, zweifelhaft || şüpheli, endişeli, meraklı, şüpheyle,
kuruntulu; zweifelnde Person, skeptische Person || şüpheci kişi

seziksiz odgurak unbedingt2 || mutlak2

seziksizin (adv.) zweifellos, unbedingt, definitiv || şüphesiz, mutlaka, kesinlikle
seziksizin tıdıgsızın zweifellos und ungehindert || şüphesiz ve engelsiz

sezin- sich sorgen, sich hüten, sich in Acht
nehmen || endişelenmek, sakınmak, korumak,
temkinli davranmak; zweifeln, (Zweifel)
äußern || şüphelenmek; (Fragen) stellen || (soru) sormak eylemeylem
sezin- ıčan- sich hüten und in Acht nehmen || sakınmak ve dikkat etmek
sezin- kädgir- zweifeln und sich an etw. stoßen || şüphelenmek ve bir şeyi mahzurlu bulmak

sezinč Zweifel || şüphe, endişe

sezinčsiz boš alkıg sicher und frei2 || kesin ve özgür2

sezinmägülük unbezweifelbar || şüphe götürmez

sı- brechen, abbrechen, zerbrechen, durchbrechen || kırmak, parçalamak, yarmak; (Boden) aufbrechen, pflügen || pulluk ile işlemek;
(Gebote) verletzen, übertreten || (emirleri)
çiğnemek, ihlal etmek, kabahat işlemek; (Heer)
aufreiben, vernichten || (ordu) mahvetmek,
eritmek, yıkmak; (eine Ansicht argumentativ)
zurückweisen, ablehnen || (bir görüşü delille)
refüze etmek, reddetmek; widerlegen || çürütmek; schlagen, besiegen || yenmek; (Trommel)
schlagen, rühren || (davul) çalmak; sich versammeln || toplanmak eylemeylem

sı- artat- (Gebote) verletzen2, übertreten2 || (emirleri) çiğnemek2, ihlal etmek2 eylemeylem
sı- äk- tarı- (den Boden) aufbrechen, säen und pflanzen || pulluk ile işlemek, ekmek ve dikmek
sı- ärtür- aufbrechen und vergehen lassen || pulluk ile işlemek ve geçirmek
sı- b(ä)rt- (m) zerbrechen und verletzen || kırmak ve yaralamak
sı- tan- (eine Ansicht) zurückweisen2, ablehnen2 || (bir düşünceyi) reddetmek2, kabul etmemek2 eylemeylem
sı- uvšat- zerbrechen2 || kırmak2
sı- üz-

sıbat Koriander || kişniş (DLT sibut)

sıbızgu Rohrflöte, Trompete || ney, boru, trompet (s./bk. Alt. sıbıskı)

sıčgan Maus, Ratte || fare, sıçan; Name eines
zyklischen Tages || dönemsel bir günün adı;
Name eines zyklischen Jahres || dönemsel bir yıl adı

sıčganak Muskel || kas

sıčgu Abführmittel || ishal ilacı, müshil

sıčı < Chin. ഋ㠣 si zhi (Spätmittelchin. sẓˋ tʂiˋ) Grenze, Begrenzung || sınır, hudut (→ sı-tsı)
sıčılıg mit Begrenzung, eine Grenze habend || sınırlı, hudutlu

sıdıg Entkommen, Davonkommen || sıyrılma, kaçıp kurtulma

sıdımlıg fest (?) (vielleicht alter Fehler für *sıdrımlıg) || katı (?) (belki *sıdrımlıg için eski bir hata)

sıdır- abstreifen, in Streifen schneiden || sıyırmak (s./bk. Alt. sıdır-) eylemeylem

1
sıg ~ sık oberflächlich, flach, seicht, einfältig,
gering, wenig || yüzeysel, sığ, aklı kıt, azıcık,
az; ineffektiv, unzureichend || etkili olmayan,
yetmez, noksan; Flachheit, Seichtheit, Oberflächlichkeit, seichte Stelle || sığlık, yüzeysellik, özensizlik

2
sıg (br) Stück (unsichere Bed.) || parça (manası şüpheli)

1
sıg- hineinpassen, passen, eingehen, sich einfügen || uymak, sığmak, girmek, intibak etmek;
(einer Religion) beitreten || (bir dine) girmek; (Herz) berühren || (kalp) dokunmak eylemeylem
sıg- ičik- (einer Religion) beitreten2 || (bir dine) girmek2
sıg- yak- passen2 || uymak2

sıgan Macht || güç, kuvvet

sıgımlıg passend || uygun; Passendes || uygun şey

sıgın- Zuflucht nehmen (zu), sich flüchten,
Schutz suchen || (bir şeyden) çare aramak, kaçmak, sığınmak eylemeylem

sıgınčsız ohne Zuflucht || sığınaksız, sığınmasız

sıgınıš- aneinanderstoßen, aneinander grenzen || bitişmek eylemeylem
sıgıntur- Zuflucht nehmen lassen || sığındırmak
sıgıš- genügend Platz haben (von einer Gruppe gesagt) || sığışmak, yeterli yeri olmak (bir grup tarafından söylenir)

sıgıt Wehklagen, Gejammer, Trauerfeier || feryat, inilti, yakınma, cenaze töreni
sıgıtıg kötür- ein Wehklagen erheben || feryat etmek eylemeylem

sıgšuru wiederholt, immer wieder || tekrar tekrar adv
sıgšuru basa basa wiederholt2, immer wieder2 || tekrar tekrar2

sıgta- seufzen, weinen || inlemek, sızlamak, ağlamak eylemeylem
sıgtaš- gemeinsam seufzen gemeinsam wehklagen || birlikte inlemek, karşılıklı ağlamak, birlikte sızlanmak, birlikte yakınmak
sıgtat- weinen lassen, wehklagen lassen || ağlatmak, feryat ettirmek
sıgtatur- weinen lassen, wehklagen lassen || ağlatmak, feryat ettirmek

sıgu (unangenehm) berührend || (hoş olmayan şekilde) dokunaklı sığı alal

sıgun Maralhirsch, Altai-Maral (Cervus canadensis sibiricus) || erkek geyik, Altay maralı
(Cervus canadensis sibiricus); auch Name eines Loses || bir kuranın adı da (s./bk. Mo. soγu)

sıgun keyik Maralhirsch, Altai-Maral (Cervus
canadensis sibiricus) || erkek geyik, Altay maralı (Cervus canadensis sibiricus)

sıgun muygak Maral2, männlicher und
weiblicher Maral || maral2, erkek ve dişi maral

1
sıgur- einpassen, hineinpressen, einfügen ||
sığdırmak, eklemek; einschließen, enthalten ||
ihata etmek, içine almak; umfassen, an sich
ziehen, umarmen || sarılmak, kendine çekmek,
kucaklamak, sarmalamak; eingießen || doldurmak, dökmek; (Gefallen) finden || (bir şeyden)
hoşlanmak, beğenmek; einfangen || yakalamak, tutmak; annehmen || kabul etmek eylemeylem
sıgur- ičgär- an sich ziehen2, umarmen2 || kendine çekmek2, kucaklamak2, sarılmak2; eingießen2 || doldurmak2, dökmek2
sıgurup al- (ins Herz) schließen und annehmen, gern annehmen || (kalbine) almak ve kabul etmek, zevkle kabul etmek

sıgurmak(lıg) an sich ziehend || kendine çeken

sıguru (adv.) passend || uygun adv

sıguruš- ineinander passen, sich ineinander fügen || iç içe sığmak, birbirine eklemek, birbirine bağlamak eylemeylem

sıguš- übereinkommen, eine Vereinbarung treffen || anlaşmak, konuşmak eylemeylem

1sık Stängel, Stiel || sap

1
sık- einzwängen, pressen, verletzen, drücken,
bedrücken, (Geist, Kräfte) anstrengen || sıkmak, basmak, bastırmak, sarf etmek, (zihnî,
güç) çabalamak; bekümmern, quälen || üzmek, acıtmak; jmnd. bedrängen || birisini sıkmak (s./bk. Mo. siqa-) eylemeylem

sık- ämgät- quälen und peinigen, (Geist,
Kräfte) anstrengen2 || eziyet etmek ve acı çektirmek, sarf etmek2

sık- taŋ- einzwängen2, pressen2, bedrücken2 || sıkmak2, basmak2, bastırmak2

sıka- streichen, massieren, streicheln, berühren || ovmak, masaj yapmak, okşamak, dokunmak eylemeylem

sıkan- (Ärmel) aufkrempeln, sich (über das Gefieder) streichen || (elbise kolu) sıvamak, cemrelemek, (tüyleri) okşamak eylemeylem

sıkıg Not, Bedrängnis, Leid, Zwang, Dringlichkeit || darlık, sıkıntı, keder, acı, zor, müstaceliyet
sıkıg ada Not und Gefahr || darlık ve tehlike

1
sıkıgsız ohne Not, ohne Bedrängnis, ohne Leid || sıkıntısız, kedersiz, acısız

sıkıl- bedrückt sein, gequält werden, gepeinigt werden, niedergeschlagen sein, sich grämen, sich bedrängt fühlen, sich schämen, sich unwohl fühlen, peinlich berührt sein, besorgt sein || sıkıntı basmak, sıkılmak, eziyet edilmek, acı çektirilmek, yıkık olmak, üzülmek, son
derece üzgün olmak, düşmüş olmak, sıkışmış hissetmek, utanmak, pek iyi hissetmemek, endişe etmek eylemeylem

sıkıl- taŋıl- sich bedrängt fühlen2, bedrückt sein2, niedergeschlagen sein2 || sıkıntı basmak2, sıkışmış hissetmek2, yıkık olmak2
sıkıl- yavız bol- bedrückt und unglücklich (?) sein || sıkılmak ve mutsuz (?) olmak

sıkılmak örlätilmäk Empfinden von Unbehagen2, Gequältwerden2 || sıkıntı hissi2, sıkılma2, eziyet edilme2

sıkın- zusammengepresst werden || sıkıştırılmak eylemeylem

sıkır- pfeifen || ıslık çalmak eylemeylem

1
sıkıš Leid, Not, Kummer, Bedrückung, Beklemmung, Enge, Bedrängnis || acı, gam, darlık, sıkıntı, dert, keder, kaygı, bunaltı, muzayaka
sıkıš taŋıš Beklemmung2, Kummer2 || sıkıntı2, kaygı2, keder2

sıkıšlıg mit Sorge, mit Kummer || endişeli, kaygılı

sıkıšlık Sorge, Besorgnis || endişe, kaygı
sıkıšsız ohne Leiden, ohne Kummer || acısız, kedersiz

sıkıtıl- gepeinigt werden || eziyet edilmek eylemeylem

sıksal- ~ sıkšal- dicht gedrängt stehen, sich drängen || sıkışık durmak, yığılmak eylemeylem ekekekekekekek

sıktur- (Wein) pressen lassen || (şarap) sıkıp suyunu çıkartmak eylemeylem

sıl- widerlegt werden (Lehre) || (teori) çürütülmek eylemeylem

sıla- preisen, verehren, einladen || övmek, methetmek, saygı göstermek, davet etmek eylemeylem

1
sılıg mit angemessenem Gebaren (Skt. īryāpatha), mit angemessenem Verhalten, mit
Īryāpatha, anmutig, elegant || uygun tutumlu
(Skt. īryāpatha), uygun davranışlı, Īryāpatha’lı, alımlı, zarif

sılıg körklä anmutig und schön || zarif ve güzel
sılıg körklä ärig barıg elgantes und feines Verhalten2 || zarif ve ince davranış2

sılıg türpičä käd edel und elegant schön || asil ve zarif güzel

türpičä elegant || zarif

tsılıg iryapatlıg mit angemessenem Verhalten2, mit Īryāpatha2 || uygun davranışlı2, Īryāpatha’lı2

sım < Chin. ᗳ xin (Spätmittelchin. sim) Herz, Gemüt || yürek, gönül, duygu, huy
sım köŋül Herz2, Gemüt2 || yürek2, gönül2, duygu2, huy2

sımak Brechen || kırma; Versagen || başarısız kalma; Widerlegung || çürütme, aksini ispat etme; (übertr.) äußerst schwierig
|| (mecazi) son derece müşkül, çok zor

sımala- ~ sımanla- Bed. unklar || manası belirsiz eylemeylem

sımanlamaklıg Bed. unklar || manası belirsiz

sımta- vernachlässigen, nachlässig sein, säumig sein || ihmal etmek, ihmalkâr olmak,
savsaklamak; (etw.) durchgehen lassen, dulden, nicht beachten, hinnehmen || kabul
etmek, onaylamak, hoş görmek, riayet etmemek, göz yummak, katlanmak, kabullenmek eylemeylem
sımta- boš ıd- (etw.) durchgehen lassen2, dulden2 || kabul etmek2, onaylamak2, hoş görmek2 eylemeylem

sımtag nachlässig, fahrlässig (auch Äquivalent
von Skt. pramatta) || dikkatsiz, ihmalci (Skt. pramatta’nın da eş değeri); Nachlässigkeit,
Fahrlässigkeit, Sorglosigkeit (Skt. pramāda) ||dikkatsizlik, ihmal, kayıtsızlık (Skt. pramāda)
sımtag kogšak bolmaklıg kirlär Schmutz des Nachlässig2seins (Metapher) || dikkatsiz2 olma kiri (mecaz)

sımtag köŋüllüg nachlässig, fahrlässig || dikkatsiz, ihmalci

sımtag osal nachlässig2, fahrlässig2 || dikkatsiz2, ihmalci

sımtagsız eifrig, nicht nachlässig, unverzüglich || gayretli, çalışkan, acil, tereddütsüz; Nichtlässigkeit, Eifer || çaba, gayret
sımtagsız kınıg katıg köŋül Eifer3 || çaba3, gayret3

sımtagsızın (adv.) eifrig, in nicht nachlässiger
Weise || gayretli, çalışkan, çalışkan bir şekilde

sımtal- zu vernachlässigen, nachlässig sein || ihmal edilmek, ihmalkâr olmak eylemeylem

1
sın Friedhof, Grab, Grabmal || mezarlık, mezar, kabir
sın k(a)bra (c) Grabmal2, Grab2 || mezar2, kabir2
sın oron Grabstätte || mezarlık, defin yeri
sın supurgan Friedhof2 || mezarlık2
sın supurgan oron Begräbnis2platz, Friedhof2 || defin2 yeri, mezarlık2
sın supurgan yer Begräbnis2platz || defin2 yeri

2
sın Körper, Leib || beden, vücut; Glied || uzuv;
Leichnam || kadavra, ölü, ceset; Statur, Körperwuchs, Körperhöhe || boy, vücut boyu, vücut yüksekliği
sın süŋök || beden ve iskelet
sın tin Körper2 || beden2

sın- zerbrechen, abbrechen (intransitiv) ||
kırılmak, parçalanmak; körperlich am Ende
sein, ganz erschöpft sein || bedensel olarak sonda olmak, canı boğazına gelmek; (übertr.) sich sehr anstrengen, sich schinden || (mecazi) çok çaba sarf etmek, çok gayret etmek, eşek gibi çalışmak eylemeylem

sına- testen, erproben, auf die Probe stellen,
(Kräfte) messen, erkunden, erfahren, in Erfahrung bringen, auskundschaften, (j-n) versuchen, examinieren || test etmek, denemek, denemeye tabi tutmak, (kuvvetleri) ölçmek, keşif yapmak, öğrenmek, haber almak, malumat toplamak, iğva etmek, sınamak, imtihan etmek eylemeylem

sınayu baka kör- in Erfahrung bringen2 || öğrenmek2, haber almak2 adv

sınag Erkundung, Auskundschaftung, Erprobung || keşif, araştırma, malumat toplama, deneme

sınagčı Spion, Kundschafter, Aufklärer, Späher || casus, ajan, gözcü

sınagsız ungefestigt, unbeständig, nicht erprobt || değişken, devamsız, tatbik edilmemiş

sınamak Aufmerksamkeit, Erwägung || dikkat, düşünce

sınan- untersuchen || araştırmak, sınamak eylemeylem

sınaš- sich miteinander messen, die Kräfte messen || ölçüşmek, boy ölçüşmek, güçleri ölçmek

sınatmak Versuchung || günaha saptırma, denenme, iğva

sınčır < Parth. zēnčihr ~ zēnjihr Kette || zincir (s./bk. Sogd. zyncryʾkh, jyncryʾ, Pahlavi zncyl, Neupers. zanǧīr, Mo. šinǰir)

1
sınlıg ~ sınl(ı)g ~ sın(lıg) mit Körper, mit
Gliedern, mit Gliedmaßen || bedenli, vücutlu, uzuvlu

sınok zerbrochen || kırık, kırılmış; etwas Zerbrochenes || kırılmış bir şey

sıŋar Richtung, Himmelsrichtung || yön, taraf;
Teil, Stück (bei Stoffen) || (kumaşta) parça,
bölüm; Hälfte (bei einem Paar oder einer
Gruppe) || (bir çiftte veya grupta) yarım; (adnom.) halb || (bir isim yanında kullanılan) yarım
sıŋar küč halbe Kraft || yarım güç
sıŋar s(ı)tır halber Stater || yarım stater
sıŋar tünlä um Mitternacht || gece yarısı ????????????

sıŋarkı zur … Richtung gehörig || … taraftaki;
Abgeschiedenheit (Äquivalent von Skt. viveka) || inziva (Skt. viveka’nın eş değeri)

sıŋarla- helfen, unterstützen || yardım etmek,
destek olmak; messen, abmessen || ölçmek, tartmak, hesap etmek eylemeylem

sıŋarları (→ sıŋar) einige von ihnen, die eine Hälfte (von) || onlardan bazıları, yarısı bazı???? adv

sıŋarsok teilweise, einseitig || tek taraflı, bir yönüyle adv
sıŋarsok adut nur eine Handvoll || sadece bir avuç ekekekekekek

1
sıŋkur Falke, Gerfalke || doğan, sungur (s./bk. Mo. singqur)

1
sır < Chin. ┶ qi (Spätmittelchin. tsh it) Lack, mit Lack überzogener Gegenstand, mit Lack
überzogen || cila, vernik, vernikli nesne, vernikli (s./bk. Mo. sir; vgl./krş. Mo. čii)

2
sır onom. Wort (Zischen) || yansımalı kelime (vızıldama)

sırdı- wie Lack glänzen || cila gibi parlamak eylemeylem

sırıčga Glas || cam; Kristall, Kristall- || kristal, kristal …
sırıčga ı Kristallbaum || kristal ağaç
sırınčgan tamlıg mit Mauern aus Glas || cam duvarlı

sırla- färben, glasieren, mit Lack überziehen ||
boyamak, sırlamak, cilalamak; unschädlich
machen || zararsız hâle getirmek (s./bk. Mo. čiile-) eylemeylem

sırna- beharrlich sein || ısrarlı olmak
sırna- yeniglä- beharrlich sein und für unwichtig erachten || ısrarlı olmak ve önemsememek eylemeylem

sırtıg Bed. unklar (im Kontext der Haare erwähnt) || manası belirsiz (saç bağlamında zikredilen)

1
sırtıgčı Kolporteur (?), Übermittler von
Nachrichten (?), Spaßmacher (?), Wahrsager (?) || dedikoducu (?), haberleri ileten (?), şakacı kişi (?), soytarı (?), kâhin (?)

sıruk Banner, Standarte, Säule, Pfahl || bayrak,
sancak, sütun, kazık, sırık (s./bk. Mo. siruγ)

sırvıntı Seidenstoff-Rolle || ipek kumaş topu;
Kette, Schnur, Opferschnur || kolye, kordon, ip, kurban kordonu

sısan Wesen, Inneres || öz, cevher

1
sıš Geschwür, Geschwulst, Schwellung || ülser, yara, apse, şişkinlik, belverme

2
sıš Alter || yaş

sıš- anschwellen || şişmek eylemeylem
sıš- kebär- anschwellen2 || şişmek2
sıš- ürül- anschwellen und aufgebläht werden || şişmek ve şişirilmek

sıšılıš- gemeinsam anschwellen || birlikte şişmek eylemeylem

sıšlag mit Alter, alt || yaşlı

sıta < Sogd. stʾkh Koralle || mercan (s./bk. Khotansak. satā-, sakā-, saka-)
sıta ärdinilig haptse Gefäß aus KorallenKleinodien || mercan mücevherli kap

sıtır ~ s(ı)tır ~ s(ı)t(ı)r < Sogd. styr < Gr. στατήρ
Maßeinheit (~ Unze = ca. 40g), Geldeinheit
(Währung) || ölçü birimi (~ ons = aşağı yukarı 40 gr), para birimi (s./bk. Altkhotansak. satīra, Khotansak. sera, Mo. siǰir)

sı-tsı (br)< Chin. ഋ㠣 si zhi (Spätmittelchin. sẓˋ tʂiˋ) Begrenzung, Eingrenzung, Balustrade
wegen des Skt.-Äquivalents vedikā sicher Var.
von → sıčı) || sınır, sınırlama, tırabzan, parmaklık (Skt. vedikā eş değerinden dolayı kesin → sıčı’nın varyantı)

sıtur- brechen lassen, zerbrechen lassen || kırdırmak, parçalattırmak eylemeylem

sıvag (m) Bed. unklar || manası belirsiz

sıvga- (Pfeil) sein Ziel verfehlen || (ok) isabet etmemek eylemeylem

sıvık flüssig, dünnflüssig || sıvı
sıvıklı yumgaklı diravilar flüssige und feste Substanzen || sıvı ve katı maddeler

sıyok zerbrochen, gespalten || kırık, kırılmış;
verletzt || yaralı; Spaltung || yarma, yarılma, yarılım; Bruchstück || parça

sız- einsickern, schmelzen || sızmak, erimek;
kraftlos werden || güçsüz olmak; leiden || acı çekmek eylemeylem

sızdu < Chin. ? Tathatā, Soheit, Absolutheit ||
Tathatā, olduğu gibi olma, kesinlik; Reifung || olgunlaşma, kesinlik
sısdu öŋi bıšmak Reifung2 || olgunlaşma2
sısdu tözlüg auf der Absolutheit beruhend || kesinliğe dayanan, kesinlikli
sızdu köŋül Bewusstsein der Soheit || olduğu gibi olma bilinci

sızgur- schmelzen (tr.), einschmelzen || eritmek
sızgurgu ärgürgü täg zum Schmelzen bringend2 (Musik) || (müzik) eriten2 eylemeylem

sızgurgu Schmelzen || eritme
sızgurgu ärgürgü Schmelzen2 || eritme2

sızıl- schmelzen (intr.) || erimek eylemeylem
sızılıp bar- dahinschmelzen || erimek
sızılıp tur- herausfließen || dışarıya akmak
sızılu ak- schmelzend herausfließen || eriyerek akmak

sızılmak(lıg) des Geschmolzenwerdens, im Geschmolzenwerden bestehend || erime …, erimeden oluşan
sızılmak bıšmaklıg || erimeden ve pişmeden oluşan

sızız Bed. unklar || manası belirsiz

sızlag Schmerz || ağrı, ızdırap

sızlat- quälen, Schmerzen verursachen, verletzen || ızdırap vermek, acı çektirmek, yaralamak, sızlatmak eylemeylem

si < Chin. ሪ si (Spätmittelchin. sɦẓˋ) Kloster || manastır
si säŋräm Kloster2 || manastır2

sian < Chin. ݸ xian (Spätmittelchin. sian) früher, ehedem, zuvor || evvelce, eskiden, daha önce

sibar << Skt. svara Ton || ses

siču < Chin. ሪѫ si zhu (Spätmittelchin. sɦẓˋ
tʂyă) Klostervorsteher (Skt. vihārasvāmin) || manastır yöneticisi (Skt. vihārasvāmin)

sid- urinieren || işemek, idrarını yapmak eylemeylem

sidan << Skt. siddhānta Lehrsatz, Lehrrichtung,
Doktrin || bir bilimsel öğretinin temel ilkesi, öğretinin temel yönü, öğreti
sidan taplag || bir bilimsel öğretinin temel ilkesi2, öğretinin temel yönü2, öğreti2

sidi << Skt. siddhi Vollkommenheit, (magische)
Vollendung, Zaubermacht || mükemmellik,
(sihir açısından) kemale erme, büyü gücü (s./bk. Mo. siddhi, siddi, sidi) (→ 1 sit)

siggüči < Mo. sigügči Richter || hâkim, yargıç

sigšil Lebenskraft || yaşarlık, hayat kuvveti, yaşam gücü

sik Urin, Harn || idrar

sikä- urinieren, Harn lassen || işemek, idrarını yapmak (s./bk. Mo. sige-) eylemeylem

1
sil- verreiben || sürmek eylemeylem

sili- rein sein || temiz olmak eylemeylem

1
silig rein || temiz, saf; Reinheit || temizlik
silig arıg Reinheit2 || temizlik2

siligsiz unbedingt || mutlak, kesinlikle
siligsiz kurugsuz unbedingt2 || mutlak2, kesinlikle2

silin- rein werden || temizlenmek, arınmak eylemeylem

siliŋ < Chin. ㍛㏮ zi ling (Spätmittelchin. tsẓˊ
liə̆ŋ) Purpurseide von hoher Qualität || erguvan renkli kaliteli bir ipek çeşidi

silit- reinigen, säubern || temizlemek eylemeylem

silk- schütteln, ausschütteln, ausklopfen, (Glocken) läuten || silkelemek, sallamak, silkeleyerek temizlemek, (çan) çalmak (s./bk. Mo. silge-) eylemeylem

silkin- sich schütteln || silkinmek, sallanmak eylemeylem

silkinig Schütteln || silkinme

silktür- läuten, (Glocke) anschlagen || (çan) çalmak eylemeylem

silvisiz makellos, ohne Abrieb || kusursuz, noksansız, aşınmasız

1
sim < TochA/B sim < Skt. sīmā Grenze, Gemeindegrenze, Demarkation || sınır, belediye
sınırı, sınır çekme; Region, Gebiet || bölge; Umzäunung, Gehege || çit, çitle çevrili ağıl, otlak; Einflussbereich || etki alanı
sim baglamak Ziehen einer Grenze, Grenzziehung || sınır çekme
sim bagu die Grenzziehung, Kreisformung (Skt. sīmabandha) || sınır çekme, dairesel şekil verme
sim bap << Skt. sīmābandha Ziehen einer Grenze, Grenzziehung || sınır çekme
sim čızıg Grenze2, Umzäunung2, Gehege2 || sınır2, çit2, çitle çevrili ağıl2
sim küzädgüči t(ä)ŋri Grenzwächter-Gott || sınır muhafızı tanrı

simir- schlürfen, einschlürfen || höpürdeterek içmek (s./bk. Mo. sime-) eylemeylem

simlatgu Grenzziehung || sınır çekme

simlıg ~ sim(lıg) mit Grenze, mit Begrenzung || sınırlı
sim čızıglıg mit Begrenzung2, eine Grenze habend2 || sınırlı2
simlıg sıčılıg mit Begrenzung2, eine Grenze habend2 || sınırlı2

sinen < Chin. ᯠᚙ xin en (Spätmittelchin. sin
ʔən) ein Titel für Novizen || rahip olacaklar ya da öğrenciler için kullanılan bir unvan

1
sinha < Skt. siṃha Name eines Sternbildes (Löwe) || bir burç adı (Aslan)

sinsim Sesam (?) || susam (?)

siŋ- sinken, einsinken, eindringen, versinken
|| batmak, çökmek, içine çökmek, girmek, dalmak (s./bk. Mo. singge-) eylemeylem

siŋ- bodul- eindringen und befleckt werden || girmek ve lekelenmek

siŋäk Fliege, Insekt || sinek, böcek
siŋäk adakı Fliegenbein, Insektenbein || sinek ayağı

siŋär- hineinführen || içine sokmak eylemeylem

siŋil jüngere Schwester || küçük kız kardeş

siŋilä- lamentieren, wimmern || yakınmak, sızlanmak eylemeylem
siŋir tamır Nerven und Adern || sinir ve damar

2
siŋir << Skt. śṛṅgavera Ingwer (Zingziber officinale) || zencefil (Zingziber officinale) (→ š(a)ngabir

1
siŋir- verschlingen, schlucken, verschlucken || yalayıp yutmak, tıkınmak, yutmak; verdauen
|| sindirmek; absorbieren || soğurmak, absorbe etmek, emmek; (Gift) unschädlich machen, unwirksam machen
|| (zehri) zararsız hâle getirmek, etkisiz hâle getirmek; versinken lassen, versenken
|| batırmak; (Pflanzen) überwuchern || (bitki) kaplamak; durchtränken || sindirmek, yutma
siŋir- aša- verschlucken und verzehren || yutmak ve yiyip bitmek
siŋirip kod- verschlingen, hinunterschlucken || yalayıp yutmak, yutmak eylemeylem

siŋirmäklig aggressiv (?) || saldırgan, sinirli (?)
siŋirmäklig ičgärmäklig aggressiv2 (?) || sinirli2 (?)

siŋirt- verschlungen werden, verschluckt werden || yutulmak eylemeylem

siŋiš- verschmelzen, fusionieren || kaynaşmak, birleşmek eylemeylem

siŋütlük Bed. unklar (in einem Segen für
einen Weingarten) || manası belirsiz (bir hayır
duasında üzüm bağı için)

sipasalar < Neupers. sepāhsālār General || general, paşa

sipir- fegen || süpürmek
sipir- arıt- fegen und reinigen || süpürmek ve temizlemek eylemeylem

sipirgü Besen || süpürge
sipirgü pir Besen2 || süpürge2

sipki < Chin. 㘂≓ xi qi (Spätmittelchin. sɦip
kh iˋ) schlechte Angewohnheit (Skt. vāsanā) || kötü alışkanlık (Skt. vāsanā)
sipki abiyaz schlechte Angewohnheit2 || kötü alışkanlık2
sipki(lig) mit schlechter Angewohnheit || kötü alışkanlıklı

sipri < Chin. wichtig (?) || önemli (?)

siriŋ pfeifender Pfeil || çavuş oku, ıslık çalan ok

1
sisi < Chin. ⾝ ⽰ ji si (Spätmittelchin. tsiajˋ sɦẓˋ; Yuan: tsiˋ sẓˋ) Opfer || kurban

1
sit < Sogd. sytt < Skt. siddhi Zaubermacht,
(magische) Vollendung || büyü gücü, (sihirli)
kemale erme, (sihirli) tamamlama (s./bk. Khotansak. säddhä-, Mo. sidi) (→ sidi)

sivätsiz (Basiswort sivät wahrscheinlich < Arab.
ṣıfa ,Eigenschaft‘) unbearbeitet (?) || işlenmemiş

sivsin- gelassen sein || sakin olmak eylemeylem

sliva < Syr. slybʾ (c) Kreuz || haç, çarmıh

snam < Sogd. snʾm (c) Taufe || vaftiz

3
so < Chin. ᜣ xiang (Spätmittelchin. siaŋˊ) Bewusstsein || bilinç so ušik das Schriftzeichen Xiang || Xiang harfi

so < Chin. ᰙ zao (Spätmittelchin. tsawˊ) früher, ehedem || evvelce, eskiden

soa < Chin. ヸ zao (Spätmittelchin. tsawˋ) Kessel, Ofen || kazan, fırın

sočo Wohnhaus (?) || mesken (?)

sogı- abkühlen (intr.), (Fieber) sinken || soğumak, (ateş) düşmek eylemeylem

sogık kalt (auch Äquivalent von Skt. śīta), kühl || soğuk (Skt. śīta’nın da eş değeri), serin; Kühle || serinlik

sogın- sich abkühlen || soğumak eylemeylem
sogıš- völlig abkühlen (intr.) || tamamen soğuma

sogıngu Erfrischungsraum || serinleme odası, soğutma odası

sogul- (Wasser) versickern, versiegen, verdampfen || (su) sızmak, suyu çekilmek, buharlaşmak, soğulmak; verschwinden || yok olmak eylemeylem
sogulup alkıngalı ugra- beinahe völlig versiegen || neredeyse tamamen suyu çekilmek

sogulmaklıg versiegend, verschwindend || suyu çekilen, yok olan

sogulunčsuz unversiegbar || tükenmez, suyu çekilmemiş, kurumamış
sogulunčsuz köl unversiegbarer See || tükenmez göl

1
sogun Zwiebel (br: soŋon auch Äquivalent von
Skt. palāṇḍu) || soğan (br: soŋon Skt. palāṇḍu’nun da eş değeri; Lauch || pırasa

sogur- entwässern, hinunterschlucken, ausschlürfen || suyunu boşaltmak, içine atmak,
şapırdatarak yemek; (etw.) austrocknen, (Gewässer) trocken legen || (bir şeyi) kurutmak,
(suları) kurutmak; (Wasser, Gewässer) verdunsten lassen || (su) buharlaştırmak; (Sünden) vergeben || (günahlardan) kurtarmak eylemeylem

sogurt Getöse, Lärm || gürültü, patırtı

sok Tragbahre || sedye

sok- stecken || sokmak; picken, hacken || gagalamak; zerstören || mahvetmek, yıkmak;
reißen, durchstechen, zerstampfen, zerstoßen, mörsern || parçalamak, yarık açmak, havanda dövmek, dibekte ezmek; einfüllen || içine
doldurmak; (in den Verstand) aufnehmen || (akla) almak, eklemek; hineintreiben, in die
Enge treiben || sıkıştırmak; stoßen, zerstoßen, schlagen || çarpmak, itmek, ezmek, vurmak,
tokat atmak; hineintun || içine koymak, sokmak; schmieden || dövmek; (Feuer) anschlagen (mit dem Feuerstein) || (çakmak taşıyla
ateş) çakmak eylemeylem

soka eben dort || aynı yerde; gerade || tam, biraz önce; besonders || özellikle, hususi, ayrı;
sicher || kesin; rasch || çabuk, hızla; jetzt gerade || şu anda adv
soka yaraglıg üd die genau passende Zeit || tam uyan zaman

sokčı- picken || gagalamak eylemeylem

sokdur- schmieden lassen, schärfen lassen || biletmek eylemeylem
sokdurmak Schlagenlassen || dövdürme, vurdurma; Geschlagenwerden || dövülme, vurulma

sokgu Mörser || havan; Trommelschlägel, Glockenklöppel || davul çomağı, çan tokmağı

sokmak Schlagen, Stoßen || vurma, dövme, itme, çarpma

soktur- zerschlagen lassen || tahrip ettirmek

sokul- gebrochen werden, abgerissen werden || kırılmak, koparılmak eylemeylem

sokumluk Schlacht- || kesme …
sokumluk ud Schlachtvieh (Rind) || kesimlik hayvan (sığır)

sokun- sich (an die Brust) schlagen || (göğse) dövünmek

sokuš- einander schlagen || birbirine vurmak, vuruşmak; zusammentreffen (mit), begegnen || karşılaşmak, rastlamak eylemeylem

sokuštur- zusammentreffen lassen || karşılaştırmak eylemeylem

sol linke(r, -s) || sol (s./bk. Mo. soluγai)
sol linke(r, -s) || sol (s./bk. Mo. soluγai) sol burun yüti linkes Nasenloch || sol burun deliği

sola- einschließen, (Atemwege, Gefäße) verschließen, blockieren (auch Äquivalent von
Skt. rudh-) || bağlamak, (nefes yolları, damar)
kapamak, tıkamak (Skt. rudh-’un da eş değeri);
anketten, vertäuen || zincirlemek, (gemiyi) demirlemek eylemeylem

solag Kette, Kordel, Ornament, Dekoration,
Zierband || zincir, kurdele, süs, tezyinat, dekor, süs bandı; Barriere || bariyer

solaglıg verschlossen, angekettet || kilitli,
kapalı, zincirli; geheimnisvoll || esrarengiz, gizemli

solal- angekettet sein || zincirli olmak
solal- b(ä)kläl- angekettet und festgesetzt sein || zincirli ve kesin olmak eylemeylem

solan- ~ sol(a)n- angekettet werden, umzingelt werden || zincirlenmek, kuşatılmak;
eingeschlossen sein, eingesperrt sein || kapanmış olmak, kilitlenmiş olmak; umgeben sein || kuşatılmış olmak eylemeylem

solaš- miteinander verkettet sein, miteinander verbunden sein, zusammengebunden
sein || birbirine bağlanmış olmak, birbirine bağlı olmak, bir araya bağlanmış olmak eylemeylem

solaštur- verketten || zincirle bağlamak eylemeylem

1
soma < Skt. soma Mond || ay
soma garh → soma grah
soma grah der Planet Mond || Ay gezegeni

1
soŋ nach (auch als Postp. mit Lok.) || son,
sonra (lokatifle birlikte sontakı olarak);
schließlich || nihayet, sonunda; letzte(r, -s) ||
en son, sonuncu; Ende, Sohle (?) || son, taban (?)
soŋ bayan || sonra, bundan sonra, daha önce veya daha sonra

soŋıra später, nach || son, sonra
soŋkı spätere(r) || sonraki; das Spätere || sonraki bir şey

soo < Chin. ۿ xiang (Spätmittelchin. sɦiaŋˋ)
Bildnis, Figur, Statue, Abbild, Buddhafigur ||
resim, portre, heykel, figür, suret, Buda heykeli

sor Runzel || buruşukluk, kırışıklık; runzlig || buruşuk, kırışık
sor bušrı (Gesicht) runzlig2 || (yüz) buruşuk2

sor- saugen || emmek; fragen, nachfragen ||
sormak, soru sormak, soruşturmak (s./bk. Mo. sor-, soru-) eylemeylem
sor- istä- fragen2 || sormak2, soru sormak2
sora sora sogur- gänzlich aussaugen || tamamen emerek boşaltmak

sorag Nachforschung (?) || sorgu, soruşturma (?)

sorgan einer, der fragt || soru soran biri

sorgu Schröpfkopf, Strohhalm, Sauggerät,
Röhrchen || kan alma cihazı, vantuz, pipet, emme aleti, ince küçük boru (s./bk. Mo. soruγul)

sorınčan Magnet || mıknatıs (s./bk. Mo. sorinčan, sorinǰan, sorunǰan)

sorma Weizenbier || buğday birası

sormak Aussaugen || emerek boşaltma

sorug Ruhm || şöhret

soruk- erfahren sein, berühmt sein || tecrübeli olmak, ünlü olmak eylemeylem

sorul- sich erkundigen, nachfragen || danışmak, bilgi edinmek eylemeylem

soy- häuten, die Haut abziehen || soymak,
derisini yüzmek; ausziehen, ausplündern ||
(elbise) çıkarmak, soymak; abreißen || koparmak; entfalten || açmak eylemeylem

soyıg Abfall || çöp; leidenschaftlich || tutkulu, ateşli
soyıg bagragu leidenschaftlich2 || tutkulu2, ateşli2

soyıgsız Leidenschaftslosigkeit || tutkusuzluk, ihtirassızlık

soyul- gehäutet werden, (Fleisch) geschunden werden || soyulmak, (et) soyulmak eylemeylem

soyurka- < Mo. soyurqa- < Altuig. tsuyurkagnädig sein, sich erbarmen || merhametli olmak, acımak, merhamet etmek (→ tsuyurka-) eylemeylem
soyurka- erinčkä- sich erbarmen2 || acımak2, merhamet etmek2

soyurkal < Mo. soyurqal Gnade, Gunst || merhamet, kayra ekekekekekek

soyurkat- bereuen || pişman olmak eylemeylem

sozak Dorf, kleine Stadt || köy, küçük şehir (s./bk. Toch. A ṣukṣ-)

sö alte Zeit || eski zaman adv
södä bärü ~ södäbärü seit Ewigkeiten, von früher her, seit Langem || eskiden beri, uzun süreden beri
södin bärü ~ södinbärü seit alter Zeit, von jeher || eski çağlardan beri, öteden beri

södrü- schleppen, ziehen, rauben || sürüklemek, tartmak, çalmak eylemeylem
södür- kunuš- rauben und plündern || çalmak ve yağmalamak eylemeylem

söglün- geröstet werden, gebraten werden || kavrulmak, kızartılmak eylemeylem

söglünčü Braten, Gebratenes || kızartma
söglünčü ät Bratenfleisch, Braten || kızartma eti, kızartma
söglüntür- rösten || kızartmak

sögül Warze || siğil (s./bk. Mo. segül)

sögül- rösten, braten || kızartmak, kavurmak eylemeylem

sögülk(i)yä kleiner Fortsatz, Extremität || küçük çıkıntı, kol ve bacak

sögüt Baum || ağaç; Weide || söğüt ağacı
sögüt arıg Baum2 || ağaç2

sök ~ sög (br) Purgativum || müshil

1
sök- aufreißen, hervorbrechen, niederreißen,
zerstören, einreißen || yırtmak, sökmek,
söküp çıkarmak, birdenbire çıkmak, yerle bir etmek, yıkmak eylemeylem

2
sök- fluchen, verfluchen, beschimpfen || sövmek, beddua etmek, küfretmek; kritisieren, tadeln || eleştirmek, kınamak eylemeylem
sök- karga- fluchen2, verfluchen2 || sövmek2, küfretmek2, beddua etmek2
sök- sars- fluchen2 || sövmek2, beddua etmek2
sök- sars- tuta- učuzla- beschimpfen2 und herabsetzen2 || küfür etmek2 ve ucuzlatmak2

3
sök- niederknien || dizleri üzerine çökmek eylemeylem

4
sök- Durchfall haben, abführen || ishal olmak, müshil etkisi yapmak eylemeylem

söki frühere(r, -s), ehemalig || önceki; alt ||
eski; aus der früheren Zeit, in alter Zeit || eski
zamandan, eski zamanda; Altvorderer || ata; frühere Generation || eski kuşak adv
söki bayukı frühere(r, -s)2, ehemalig2 || önceki2
söki karı die früheren Alten || eski yaşlılar
sökilär die früheren Generationen || eski kuşaklar

1
sökit- hacken, fein hacken || parçalamak, kıymak eylemeylem

2
sökit- Durchfall verursachen || ishale sebep olmak eylemeylem
sökitkü (br) Abführmittel || müshil, ishal ilacı
sökmäk Diarrhoe, Durchfall || ishal

sökö Vogelfußklee, gelbe Serradella (Ornithopus compressus) || kuşayağı (Ornithopus compressus

sökti Kleie || kepek

sökül- gebrochen werden || kırılmak eylemeylem

söküš Schimpf, Beschimpfung, Verfluchen,
Fluch, Verwünschung, Tadel, Kritik || küfür, sövme, küfürleşme, azar, çıkışma, eleştiri

söküt- knien, (die Knie) beugen || diz çökmek,
(dizleri) bükmek (s./bk. Mo. sögüd-) (→ čökit-, čöküt-) eylemeylem

söl Lymphe, Wundflüssigkeit || lenf, yara sıvısı
söl ašlıg Fresser von Lymphe (eine Dämonenklasse) || lenf yiyen (bir şeytan sınıfı)
söl suvı Wundflüssigkeit || yara sıvısı

1
sön damals, früher || o zamanlar, o sıralarda,
eskiden, önceleri; vergangen || geçmiş, geçen; bereits, schon || daha şimdiden, artık; jetzt || şimdi adv
sön öŋrä früher2, damals2 || eskiden2, önceleri2, o zamanlar2, o sıralarda2
sön üd Vergangenheit, Vorzeit, frühere Zeit || geçmiş zaman, eski zaman

sön- nachlassen, aufhören, sich legen ||
azalmak, sönmek, geçmek, dinmek, bitmek (s./bk. Mo. sönü-) eylemeylem

sönmäksizin (adv.) unablässig, unaufhörlich || durmadan, durmaksızın, sürekli, aralıksız

sönök (br) erlahmt, zum Erliegen gekommen || yorulmuş, durma noktasına gelmiş

sönöksüz ununterbrochen || ara vermeksizin,
aralıksız, sürekli

sörčük Erzählung, Geschichte || hikâye; Gestammel || kekeleme

sötrör- (br) Bed. unklar (im Zusammenhang
mit Kleidern) || manası belirsiz (kıyafetle ilişkili) (möglicherweise zu → södrü- zu stellen) || (belki → södrü- ile ilişkili) eylemeylem

söyäk Stütze, Unterstützung || payanda, destek, yardım
söyäk tayak Stütze2, Unterstützung2 || payanda2, destek2, yardım2

söyän- sich stützen (auf) || (bir şeye) dayanmak eylemeylem

söyäš- einander stützen, einander unterstützen || birbirini desteklemek, birbirine dayanmak eylemeylem

söz Wort, Rede(n), Zusage, Gerede || söz, kabul, onay, dedikodu
söz savın kertgünmäk (m) Glaube in Worten2 || söze2 inanç

sözči jemand, der … Worte gebraucht, Redner
|| … sözcükleri kullanan kişi, hatip, konuşmacı;
Lehrer || öğretmen, hoca; Vertreter einer Lehre, Mentor || bir öğretinin temsilcisi, yol gösterici, mentor, yönder
sözči bahšı Lehrer2 || öğretmen2, hoca2

1
sözlä- sagen, sprechen (auch Äquivalent von
Skt. bhāṣya), besprechen || söylemek, konuşmak (Skt. bhāṣya’nın da eş değeri), tartışmak;
berichten, eine Mitteilung machen || anlatmak,
haberdar etmek; verkünden || ilan etmek;
beschreiben, erwähnen, behandeln, formulieren, ausdrücken, erklären || tarif etmek,
bahsetmek, söz etmek, incelemek, dile getirmek, açıklamak; propagieren || propaganda yapmak eylemeylem
sözlä- ay- berichten2 || anlatmak2 eylemeylem

sözlägäli bulguluksuzta sözlägäli bulguluksuz
überaus unsagbar, überaus unaussprechlich || son derece tarif edilemez, son derece anlatılamaz, son derece ifade edilemez

sözlägäli bulmaguluk unsagbar, unaussprechlich || tarif edilemez, anlatılamaz, ifade edilemez adv

sözläyü alkınčsız unsagbar || anlatılamaz, tarif edilemez adv

sözlägü das Gespräch || konuşma

sözlägülük auszusprechen, zu sagen || söylenen

sözlägüsüz nicht zu beschreiben, unsagbar || tarif edilemez, söylenemez

sözläl- erwähnt werden, verkündet werden,
mitgeteilt werden || anılmak, zikredilmek, ilan edilmek, haber verilmek eylemeylem

sözlämiši Aussage || ifade ekekekekekek adv ?????????

sözläš- miteinander sprechen, sich verständigen, konferieren, diskutieren, disputieren, bereden, sich besprechen || birbiriyle konuşmak,
haberleşmek, müzakere etmek, söyleşmek, tartışma yapmak, tartışmak, fikir danışmak; übereinkommen || anlaşmak, uzlaşmak eylemeylem
sözläš- keŋšäš-
sözläš- teš- diskutieren2, sich besprechen2 || tartışmak2, fikir danışmak2

sözlät- sagen lassen, in Worte fassen lassen ||
söyletmek, sözlerle ifade ettirmek

sözlätil- genannt werden, gesagt werden, gesprochen werden || bildirilmek, söylenmek, konuşulmak eylemeylem

sözsirä- schweigen, nicht sprechen, still sein || susmak, söylememek, sessiz olmak eylemeylem

sp(a)hb(a)d < Mir. spāhbed (c) General || general, paşa

sparir < TochB spharir < Skt. sphaṭika ~ sphāṭika Bergkristall || necef taşı (s./bk. Khotansak. *sphāliā-, Mo. isburir)

srikvan < Skt. sṛkvan Mundwinkel, Kiefer || dudak kenarı, dudakların birleştiği nokta, çene sirken alal

srošift < Sogd. srwšyft < Parth. srōšīft (m) Gehorsam, obligatorischer Dienst der man.
Hörer || itaat, söz dinleme, man. dinleyicilerin zorunlu vazifesi

stab << Skt. stava Lobpreis || övgü (s./bk. Khotansak. stava-) sitap alal
ästab yükünč Lobpreis und Verehrung || övgü ve saygı
sidab nom bitig das Stava-Buch2 || Stava kitabı2

st(a)gi << Skt. sthaga Schachtel, Schatulle || sandık, kutu, küçük sandık

stan < TochA/B sthāṃ / < TochA sthān < Skt. sthāna Stelle, Platz || yer, konum

striliŋ (br) << Skt. strīliṅga Genus femininum
(Äquivalent von Skt. strī) || dişil (Skt. strī’nin eş değeri)

stup << Skt. stūpa buddh. Reliquienschrein ||
(Budist) ermişlerden artakalan kemik vb. kutsal emanetlerin saklandığı anıt bina; Pagode ||
pagoda (s./bk. Sogd. ʾstʾwpʾ, Khotansak. sthūva-) (→ ästup)

1
su < Chin. 㰷 su (Spätmittelchin. suə̆; Yuan: su)
lebendig, wohlauf, gesund || canlı, sağlıklı, sağ
salim; Wohlsein, Wohlaufsein || sağlığı yerinde olma, iyi olma, sıhhati yerinde olma
su äsän lebendig und wohlauf || canlı ve sağlıklı
su enč gesund und wohlauf || sağlıklı ve sıhhatli
su enč tur- gesund und wohlauf sein || sağlıklı ve sıhhatli olmak

subum < TochA subhūmi < Skt. subhūmi Park,
Lustgarten (Name von Maitreyas Geburtsstätte) (wörtl. ,gute Stätte‘) || bahçe, keyifle
gezilecek bahçe (Maitreya’nın doğduğu yerin adı) (kelimesi kelimesine: ,iyi yer‘)

sučı- (Eingeweide) rebellieren, sich winden ||
(bağırlar, iç organlar) kıvrım kıvrım kıvranmak; hochspringen || yüksek atlamak; (Kessel)
blubbern || (kazan) kaynamak, fokurdamak (s./bk. Mo. soči-)
sučı- sekri- auf und ab springen || fırlamak ve sıçramak eylemeylem

sučın- (Adern) pochen || (damarlar) atmak; scheu werden || ürkmek eylemeylem

sučlun- ausgerissen werden, abgerissen werden || çekip koparılmak, koparılmak eylemeylem

sučul- (Lippen) schürzen, entreißen, sich (der
Kleidung) entledigen, sich ausziehen, (Kleidung, Panzer) ablegen || (dudak) bükmek,
elinden zorla almak, (elbise) çıkarmak, soyunmak, (kıyafet, zırh) çıkarmak (s./bk. Mo. sučal-) eylemeylem
sučulu al- entreißen || zorla almak, gasp etmek eylemeylem

sud- spucken, ausspucken || tükürmek, tükürüp atmak eylemeylem
sud- kämiš- spucken2, ausspucken2 || tükürmek2, tükürüp atmak2 eylemeylem

sudiran << Skt. sūtra buddh. Schrift || Budist
yazı, Budist metin; Kategorie des buddh.
Schrifttums || Budist edebiyatının bir kategorisi (→ sudur, sutura)

sudlan- nacheinander kommen || arka arkaya gelmek eylemeylem
sudlanu käl- nacheinander kommen || arka arkaya gelmek eylemeylem adv

sudmak Spucken || tükürme

sudok Spucke, Auswurf || tükürük

sudu < Chin. (?) eine Blumenart || bir çiçek türü

sudur < TochA/B sutär ~ sūtär / < Sogd. swtr ~
swttr < Skt. sūtra buddh. Schrift, Predigttext ||
Budist metin, vaaz metni (s./bk. Khotansak. sūtra-, sūttra-, Mo. sudur) (→ sudiran, suduraa, sutura

sugun- Waschungen machen (nach dem Urinieren etc.), sich waschen, (Haare) waschen,
ein Bad nehmen || (işedikten sonra vb.) yıkanmak, (saçları) yıkamak, yıkanmak, banyo yapmak eylemeylem
sugun- yun- sich waschen2, Waschungen machen2 || yıkanmak2, banyo yapmak2 eylemeylem

sugundur- waschen lassen, Waschungen machen lassen || yıkatmak, banyo yaptırmak eylemeylem

sugungu Badehaus || hamam

sugvar < Sogd. swgbʾr ~ swkbʾr (c) Mönch || rahip

suir < Chin. Bed. unbekannt || anlamı bilinmiyor

suisuz (m) Sündlossein || günahsız olma
suisuz yazoksuz (m) Sündlossein2 || günahsız olma2

1
suk Gier, Lust || hırs, şehvet, istek
suk ärŋäk Zeigefinger || işaret parmağı
suk otı Feuer der Lust || isteğin ateşi
suk yäk Gier-Dämon || hırs şeytanı

1
suk- (mit den Fingern) schnippen || (fiske) vurmak eylemeylem

sukak Gazelle || ceylan
sukak bašlag gazellenköpfig || ceylan başlı

sukančıg hübsch, lieblich, herrlich, wunderbar, köstlich || güzel, hoş, sevimli, harika, şirin; mysteriös || esrarengiz
sukančıg adaklıg
sukančıg asıglıg
sukančıg bar || esrarengiz olma güzelver alal tatıkvar

sukančıgın auf mysteriöse Weise || esrarengiz şekilde adv ekekekek

sukančıgın körür kolulayur čıngarur atl(ı)g bilgä bilig || ,esrarengiz şekilde muhakeme eden2‘ adlı bilgi (Skt. pratyavekṣaṇājñāna)

sukı- (mit den Fingern) schnippen || (fiske) vurmak eylemeylem

sukım Schnippen (der Finger) || (fiske) vurma

sukın- befriedigt werden || memnun edilmek, tatmin edilmek eylemeylem

suklan- gierig sein, gierig werden, begehren,
streben (nach) || hırslı olmak, hırslı davranmak, istemek, arzulamak, çabalamak eylemeylem
suklan- küsä- begehren und wünschen || arzulamak ve istemek
suklangu täg begehrenswert || istenmeye değer
suklanguluk täg begehrenswert || istenmeye değer

1suklug gierig || hırslı

suklun- hineinfallen, einsinken, feststecken,
stecken bleiben, sich hineinstürzen || içine düşmek, çökmek, batmak, takılıp kalmak, içine dalmak eylemeylem
suklun- tüš- hineinfallen2 || içine düşmek2

suksın- begehren || ısrarla istemek
suksın- tatgan- begehren und schön finden || ısrarla istemek ve güzel bulma eylemeylem

suksınmak Begehren, Gier || dilek, arzu, hırs
suksınmak tözlüg az die auf Begehren fußende Begierde || arzuya dayanan hırs

suksıntur- begehren lassen, Begehren wecken || arzu ettirmek, arzu uyandırmak eylemeylem

suksu ~ sukšu < Chin. ؇ һ su shi
(Spätmittelchin. sɦywk ʂɦṛˋ) empirische Dinge,
weltliche Dinge, volkstümliches Sprichwort,
Daoismus, daoistisch || ampirik şeyler, dünyevi şeyler, halka özgü atasözü, Taoizm, Taoist
suksu bitiglär weltliche Schriften || dünyevi metinler

1
suman < TochB sumāṃ < Skt. sumana eine Blumenart = Herbst-Chrysantheme (Chrysanthemum indicum, Linn.) || bir çiçek türü =
kasımpatı (Chrysanthemum indicum, Linn.) (s./bk. Khotansak. sumana-, Mo. suman, süman)

sumer < TochA/B sumer < Skt. sumeru der Weltenberg
|| dünya dağı (s./bk. Khotansak. sumīra-, sūmīra-, Man.-Sogd. smyr, Parth.
sumēr, sumēru, Sogd. smʾyr, Mo. sumur, sümir, sümür, sümber, sümbür) (→ ismer, sumeru)

sumlım fremd, barbarisch || yabancı, barbar
sumlım tillig eine fremde Sprache sprechend || yabancı dil konuşan

1
sun < Chin. ᐭ xun (Spätmittelchin. sunˋ) Name eines chin. Trigramms (im Orakelwesen)
|| (falcılıkta) bir Çin trigram adı; Orakel || kehanet

sun- darbringen, (Arm, Fuß) ausstrecken, reichen, geben, überreichen, greifen || sunmak,
(kol, ayak) germek, uzatmak, vermek, takdim etmek, tutmak, yakalamak; sich anbieten ||
hizmete hazır olmak; sich niederwerfen || yere kapanmak, secde etmek (s./bk. Mo. sunu-) eylemeylem
suna ber- reichen || uzatmak
suna yat- sich hinlegen, sich niederwerfen || uzanmak, yatmak, yere kapanmak, secde etmek

sunčuk Sitzmatte, Matte || oturmaya yarayan minder, hasır

sunkilig < Chin. mit … Fundament, -Fundament || … temelli

sunma Bed. unklar || manası belirsiz

sunu Koriandersamen (Nigella sativa) || kişniş tohumu (Nigella sativa)

suŋkun < Chin. 㑭㇑ zong guan (Spätmittelchin. tsəwŋˊ kuanˊ) Gouverneur || vali

suo < Chin. 䧆 suo (Spätmittelchin. suaˊ; Yuan: sɔ˘) Schloss || kilit; Riegel, Barren || külçe; Kette || zincir
sa yakšı Kette und Schloss || zincir ve kilit
suo altun Goldriegel, Goldbarren || külçe altın
suv altun → suo altun suv alal
temir sua eiserne Kette || demir zincir 2

supurgan ~ suburgan Friedhof, Grabstätte ||
mezarlık, mezar, kabir; Pagode || pagoda (s./bk. Mo. suburγa(n))

surati (möglicherweise << Skt. surata) lange, ewig, für immer || uzun, sonsuz, daima, ebediyen adv
surati üd Ewigkeit || sonsuzluk
suruti üd Ewigkeit || sonsuzluk

suratikatägi für immer, für die Ewigkeit || daima, sonsuzluk için adv

surt (onom./yansımalı kelime) plötzlich ||
aniden, ansızın; ständig, unablässig || sürekli, aralıksız (s./bk. Mo. šord, šurd) adv
surt ok sogleich, sofort, plötzlich, unvermittelt || hemen, derhâl, aniden, ansızın, birdenbire
surt surt ständig2, unablässig2, oft2 || sürekli2,durmadan2, sık sık2

suryakant ~ suryak(a)nt << Skt. sūryakānta
Adular, Mondstein || ay taşı

sus- schöpfen, löffeln || su çekmek, kaşıklamak eylemeylem

susa- dürsten || susamak eylemeylem

susgak Schöpflöffel, Schöpfkelle || kepçe

sut < TochA sut < Skt. sudhā eine göttliche Speise, Nektar || bir tanrısal yemek, ilahi meyve özü

sutku Kästchen || küçük kutu

sutura < Skt. sūtra Bez. für ein Genre der buddh. Literatur || Budist edebiyatın bir türünün adı (s./bk. Mo. suudr-a) (→ sudiran, sudur)
sutura sudur Sūtra2 || Sūtra2

1
suv Wasser (auch als eines der fünf Elemente) (auch Äquivalent von Skt. jala, ambu, toya,
udaka), Gewässer || su (beş elementten biri olarak da kullanılır) (Skt. jala, ambu, toya,
udaka’nın da eş değeri); Meereswasser || deniz suyu; Flüssigkeit, Körperflüssigkeit || sıvı,
vücut sıvısı; Wasserlauf || akarsu, ırmak; Tinte || mürekkep; Paste || macun
suv ärkäčlänmäk Wogen des (Meeres)wassers || (deniz) suyunun dalgası
suv ögän Kanal || kanal, su yolu
suv öl ödüš Wasser und Feuchtigkeit2 || su ve nem2, su ve rutubet

suv öŋdünlüg mit Wasser-Flasche, mit Wasser-Gefäß || su şişeli, su kaplı

suv öŋlüg tag Berg in der Gestalt von Wasser, Wasser-Berg || su biçimli dağ, su dağı

suv yaltrıkı Wasserspiegel || su yüzeyi, su düzeyi

suva- (mit Wasser) besprengen, wässern, bewässern || sulamak, su vermek; streichen,
bestreichen, beschmieren || boyamak, sürmek,
sıvamak; stuckatieren || kartonpiyer yapmak; umhüllen || sarmak, örtmek (s./bk. Mo. siba-) eylemeylem
suva- sarma- umhüllen und einwickeln || örtmek ve sarmak

1
suvaču Harnblase (?) || mesane, sidik torbası, idrar torbası (?)

1
suvak Bewässerungskanal || sulama kanalı, ark (s./bk. Mo. subaγ)

suvamak Besprengen (mit Wasser) || (üzerine su) serpme eylemeylem

*suv(a)rnasutr < TochA swarṇasūtär < Skt. suvarṇasūtra Goldkette || altın kolye

suvat- bestreichen lassen, stuckatieren lassen || sıvatmak, kartonpiyer yaptırmak eylemeylem

suvčı Steuermann, Lotse || dümenci, kılavuz
kaptan; Verantwortlicher für die Bewässerungsanlangen || sulama kanallarından sorumlu kişi, sucu

suvdun bewässerbar (?) || sulanabilir (?) ekekekekek ??????????????

suvı- (j-n) baden || (birisini) yıkamak
suvı- sıka- (j-n) baden und massieren || (birisini) yıkamak ve masaj yapmak eylemeylem

suvık Flüssigkeit || sıvı (→ sıvık ?)

suvıš- bewässert werden || sulanmak eylemeylem

suvlaglıg mit Quelle || kaynaklı 1

suvlug mit Wasser, Wasser- || sulu, su …

2
suvlug glänzend (?) || parlak, parlaklık, parıltı (?)
suvlug yalınlıg ädgü glänzend2 und gut || parlak2 ve iyi

suvluk Teich || küçük göl; Wassergefäß (auch
Äquivalent von Skt. kamaṇḍalu) || su kabı (Skt. kamaṇḍalu’nun da eş değeri)

suvsa- durstig sein, dürsten || susamış olmak, susamak
suvsa- oŋuk- usuk- durstig, bleich und ausgedörrt sein || susamış, sararmış ve kurumuş olmak

suvsalık Trunksucht || içki tutkusu, ayyaşlık;
Durst (auch Äquivalent von Skt. tṛṣṇā) || hararet, susuzluk (Skt. tṛṣṇā’nın da eş değeri)

suvsılıg ~ suvšılıg mit Röhre (?) || çubuklu, tüplü (?)

suvsun Saft, Frucht || meyve suyu, meyve, yemiş

suvsuš Trank, Getränk (auch Äquivalent von Skt. pāna), Sirup, Saft, Aufguss, Dekokt,
Flüssigkeit || içki, içecek (Skt. pāna’nın da eş değeri), şurup, meyve suyu, enfüzyon, sıvı

suvuk dünnflüssig, flüssig || sulu, akıcı, sıvı
suvuklık Flüssigkeit || akıcı madde, sıvı

sü- erhöhen, zurückbleiben (?) || yükseltmek, arttırmak, geride kalmak (?) eylemeylem

süčig süß (auch Äquivalent von Skt. madhura, svādur), gezuckert || tatlı (Skt. madhura ve svādur’un da eş değeri), şekerli
süčig čıvšagun ičgülär süße und herbe Getränke || tatlı ve kekremsi içecekler
süčig köŋülin gern || memnuniyetle, seve seve
süčig udı- süß schlafen || tatlı uyumak eylemeylem

süčiglig tataglag (Worte) süß2 || tatlı2 (söz)

süčki Bed. unbekannt (med. Kontext) || anlamı bilinmiyor (tıbbi bağlamda)

1
süčüg süßer Wein, Traubensaft, Most || tatlı şarap, üzüm suyu

südrü- † → södrüsüdük Harn || idrar, sidik

süen < Chin. ᇓ xuan (Spätmittelchin. syan) Dekret, Anordnung || kararname, yönerge

süen-ši < Chin. ᇓ֯ xuan shi (Spätmittelchin.
syan ʂṛ˘) Botschafter (ein Titel) || büyükelçi (bir unvan)

2
süide < Chin. ょ㧋 sui ting (Spätmittelchin. sɦyjˋ tɦiajŋ) Stängel || sap
süitekiyä (Basiswort → 2 süide) kleiner Stängel || küçük bir sap

sükän Packsattel || palan

sükräk dumm (?) || aptal (?)
sükräk ilgäysök dumm (?) und klug || aptal (?) ve akıllı

süksük Saksaul (Name einer Baumart) (Haloxylon ammodendron), Tamariske || bir ağaç türü (Haloxylon ammodendron), ılgın

süküčä ~ sukuča Gewürznelke (Etym. unklar) || karanfil (etimolojisi bilinmiyor)
süküčä lıv(a)ŋ Gewürznelke2 || karanfil2

sümä < Mo. süme Kloster || manastır (→ 1süm

süŋ- vertreiben, abwischen || defetmek, kovmak, silmek eylemeylem

süŋök Knochen (auch einer der sieben Dhātus)
(auch Äquivalent von Skt. gātra) || kemik (yedi Dhātu’dan biri de) (Skt. gātra’nın da eş değeri)
süŋök etig Knochen-Schmuck (im Tantra) || (Tantrizm’de) kemik süsü
süŋök ušakı Knochensplitter || kemik parçası
süŋöklär ulagı Knochen-Verbindung (scil. Skelett) || kemik birleşimi (yani, iskelet)

1
süŋüš Kampf, Krieg, Streit || savaş, harp, kavga; Kampfspiel (?) || savaş oyunu (?); Krieger || savaşçı
süŋüš atıš Kampf2, Krieg2, Streit2 || savaş2, harp2, kavga2
süŋüš süŋüš- einen Kampf veranstalten || savaş düzenlemek eylemeylem

süŋüš- miteinander kämpfen, sich streiten, sich eine Schlacht liefern || birbiriyle savaşmak, birbiriyle kavga etmek eylemeylem
süŋüš- čärgäš- miteinander kämpfen2, sich streiten2, sich eine Schlacht liefern2 || birbiriyle savaşmak2, birbiriyle kavga etmek2

süŋüšči Kämpfer, Streiter, Krieger || savaşçı, dövüşçü

süŋüšgülüg mit Kampfstätte || savaş yerli

süŋüšlüg Schlacht-, bei einer Schlacht || savaş …, savaşta

süp Reduplikationssilbe || pekiştirme hecesi
süp süzök ganz rein, sehr rein || tertemiz

süpirt- fegen lassen || süpürtmek

sür- treiben, vorantreiben, (Flut) heranrauschen || sürmek, sürüklemek, hızlandırmak;
|| sürdürmek, devam ettirmek, yapmak, davranmak; befolgen || yerine getirmek; bestrafen || cezalandırmak eylemeylem
sürä eltü bar- fortschleppen || sürükleyerek götürmek
sürüp elt- gelangen lassen || ulaştırmak

sürč- ausgleiten, ausrutschen, stolpern || kaymak, ayağı kayıp düşmek, tökezlemek eylemeylem

sürčit- ausrutschen lassen, ausgleiten lassen || kaydırmak eylemeylem

1
sürdür- führen lassen, treiben lassen || götürtmek, sürdürmek; || atmak, sürmek, sürdürmek; schicken || göndermek eylemeylem

sürgü eine Art Falle oder Schlinge || bir tür tuzak veya ağ

sürp tapfer || cesur, yürekli
sürp alplanmaklıg tapfer und kriegerisch || cesur ve savaşçı; tapfer2 || cesur2, yürekli2
sürp katıg tapfer2 || cesur2, yürekli2

*sürpläyü heftig, gewaltig || şiddetli, müthiş, kuvvetli adv

sürt- reiben, einreiben, verreiben || ovuşturmak, sürtmek, ovmak, ovarak yaymak; abtrocknen, abreiben || kurulamak, ovuşturmak;
abwischen || silmek (s./bk. Mo. sürči-) eylemeylem
sürt- süŋ- abwischen2 || silmek2 eylemeylem

sürtün- sich über … streichen, sich … reiben || sürtünmek eylemeylem

sürüg Herde || sürü; (m) Gemeinde || cemaat (s./bk. Mo. sürüg

sürüš- betreiben || işletmek, yapmak, uygulamak; (Hassgefühle) hegen || (kin) beslemek eylemeylem

süs- stoßen, treiben, prallen (auf) || itmek, sürüklenmek, çarpmak eylemeylem

süsgün Rücken || sırt, arka
süsgün ogurgası untere Wirbelsäule || arka omurga

1
süt Milch (auch Äquivalent von Skt. kṣīra),
Milch- || süt (Skt. kṣīra’nın da eş değeri), süt … (s./bk. Mo. sün)
süt aš Milchspeise || süt yemeği
süt äm- Milch saugen || süt emmek
süt ökrä Milchbrei || sütlü lapa

1
süü < Chin. ᒿ xu (Spätmittelchin. sɦiə̆ˋ/ sɦyə̆ˋ) Vorwort || ön söz
süü bašlag Vorwort2 || ön söz2
süü bitigi Vorwort || ön söz
süü yarat- Vorwort verfassen || ön söz yazmak eylemeylem

2
süü Heer (auch Äquivalent von Skt. senā),
Truppen, Heer- || ordu (Skt. senā’nın da eş
değeri), asker, birlikler, ordu …; Feldzug, Schlacht, militärische Kampagne, Krieg,
Kriegszug || sefer, harp, muharebe, meydan savaşı, savaş, askerî kampanya, mücadele (s./bk. Mo. süü)
sü yeri Schlachtfeld || savaş alanı
sükä b(a)r- (r) zu einer militärischen Kampagne aufbrechen || askerî kampanyaya yollanmak eylemeylem
süü iši Kriegsangelegenheit, Kriegsaffairen, Kriegshandwerk || savaş işi, harp sanatı
süü sülä- Krieg führen || savaşmak eylemeylem

3
süü ~ suu Glanz, Pracht, Majestät || parlaklık,
ihtişam, görkem, haşmet, majesteleri; Glück, Segen || talih, şans, hayır dua (vgl./krş. Mo. su, suu)

süüči Angehöriger der Palast-Wache, Soldat,
Krieger || saray muhafızlarına ait asker, asker, savaşçı

süülä- Krieg führen, ins Feld ziehen, einen
Feldzug machen || savaşmak, sefere başlamak, sefer yapmak eylemeylem

1
süülüg mit Heer, mit Armee, militärisch, Heeres- || ordulu, askerî, ordu …
süülüg kuvrag Heerschar || ordu topluluğu
süülüg küč Heeresmacht, militärische Stärke || ordu gücü, askerî güç

2
süülüg majestätisch, mit Charisma || haşmetli, yüce (vgl./krş. Mo. suutu, sutu)

süvräk schleppend || ağır, yavaş

süvri spitz, spitz zulaufend, schmal || sivri, dar
süvri säŋirlär spitze Klippen || sivri kayalıklar
süvri süŋün sanč- mit dem spitzen Speer durchbohren || sivri mızrak ile delmek adv eylemeylem

süz- läutern, klären, reinigen, bereinigen ||
temizlemek, berraklaştırmak, arındırmak;
aussondern, einen Unterschied machen ||
seçip almak, beğenip ayırmak, ayırt etmek; glauben (an) || inanmak eylemeylem
süz- särmä- klären und filtern || berraklaştırmak ve süzmek
süzdäči adrotdačı || seçip alan2 kategori, ayırt eden2 kategori

süzkü (br) Sieb || kalbur, elek, süzgeç

süzlün- gläubig sein || dindar olmak
süzlün- kertgün- gläubig sein2 || dindar olmak2 eylemeylem

süzök rein, klar, lauter || temiz, net, duru,
berrak; voller Vertrauen, vertrauensvoll || tam güven, çok güvenilir; durchsichtig ||
saydam, şeffaf; Reinheit || temizlik; Glaube || inanç (s./bk. Mo. süsüg, süǰüg
süzök akın klarer Strom || berrak akıntı
süzök arıg rein2, durchsichtig2 || temiz2, saf2, arı2, saydam, şeffaf
süzök kergünč Glaube || inanç
süzök kertgünč köŋül Gläubigkeit, Religiosität || inanç, dindarlık

süztür- (Wasser) filtern lassen || (suyu) süzdürmek eylemeylem

süzül- gereinigt werden, rein werden || temizlenmek; (Himmel) aufklaren || (gök) açılmak;
gläubig werden, gläubig sein (auch Äquivalent
von Skt. prasad- und abhiprasad-), (mit Dat.) glauben (an) || inançlı olmak, inanmak (Skt.
prasad- ve abhiprasad-’ın da eş değeri), (yönelme hâliyle) (bir şeye) inanmak eylemeylem
süzül- kertgün- gläubig sein2 || inançlı olmak2, inanmak2 eylemeylem

süzülmäk Glaube || inanç; Reinsein || temiz olma; gereinigte Geisteshaltung (Äquivalent
von Skt. prasāda) || temizlenmiş zihniyet (Skt. prasāda’nın da eş değeri)

süzülmäklig mit Reinsein || temiz olmalı; rein || temiz
süzülmäklig arıg turug rein3 || temiz3

süzüštür- harmonisieren (?) || uyumlu hâle getirmek (?) eylemeylem

svastik ~ sv(a)stik < TochB svastik < Skt. svastika Glückssymbol, Swastika || şans sembolü, şans işareti, gamalı haç (→ suvastik)

svayambar ~ svayampar < TochA svayampar ~
svayampār / < TochB swayampar < Skt. svayaṃvara Gattenwahl || koca seçimi

Ş Harfi ile Başlayan Kelimeler

šabi < Chin. ⋉ᕼ sha mi (Spätmittelchin. ʂaː
mji) Novize || öğrenci, acemi, yemin etmemiş rahip adayı (s./bk. Mo. šabi)

šabilık als Schüler || öğrenci olarak

1
šad < Sogd. šʾδ / < Parth./MPšād Titel von Machthabern || yöneticilerin unvanı

šadki ganz eben (?) || dümdüz (?)

1
šag (br) (für ušak) Mehl (Äquivalent von Skt. piṣṭa) || un (Skt. piṣṭa’nın eş değeri)

š(a)girt < Neupers. šāgird Student, Gelehrter || öğrenci, âlim

šahan < Sogd. šʾxʾn Novize || acemi 2
šahank(ı)ya Novize || acemi, öğrenci, yemin etmemiş rahip adayı

šakdilıg mit Speer (Skt. śakti) || kargılı (Skt. śakti)

1
šakti << Skt. śakti Speer, Lanze || mızrak, kargı (s./bk. Mo. šagdi)

2
šakti << Skt. śakti Wirkung, Potenz || etki, tesir, güç, kuvvet (s./bk. Mo. šaγti, šagti)

1
šal < TochA/B śāl < Skt. śālā (Versammlungs)halle || (toplantı) salon(u); Palast (eines indischen Königs) || (Hint hükümdarı için) saray
šallar kapıgı die Tür der Hallen || salonların kapısı

4 šal < Tib. śel Bergkristall || necef taşı (s./bk. Mo. šil)
šal mončuk Bergkristall-Perle || necef taşı(ndan) inci

š(a)l(a)m < Syr. šlm Ende || son, uç, bitiş

šalmali << Skt. śālmalī Name eines Baumes in der Hölle || cehennemdeki bir ağacın adı
(vgl./krş. Mo. šalmali; s./bk. Khotansak. ayośśaṃbala < Skt. ayaḥśālmalā, Mo. ayišmali)

1
šaman < TochA ṣāmaṃ < Gāndhārī ṣamana =
Skt. śramaṇa buddh. Mönch || Budist rahip
(s./bk. Chin. ⋉䮰 sha men, Parth. šaman, Sogd. šmn-y, TochB ṣamāne)

šamat << Skt. śamatha meditative Ruhe, Abgeklärtheit || meditasyon rahatlık, olgunluk, huzur

1
šan < Chin. ኡ shan (Spätmittelchin. ʂaːn) Berg || dağ

2
šan < Chin. ழ shan (Spätmittelchin. ʂɦianˋ) Gutes || iyi bir şey

šana < Chin. ⿚䛓 chan na (Spätmittelchin. ʂɦian naˊ) < Skt. dhyāna Versenkung, Meditation || meditasyon

šandiklig mit Abwehr des Unheils, Śāntika- || kötülüğe karşı koymayla, felakete karşı savunmalı, Śāntika

šandipande << Skt. ṣaṇḍhapaṇḍa Eunuch, Kastrat || hadım

š(a)ngabir < MP šangavīr < Skt. śṛṅgavera Ingwer (Zingziber officinale) || zencefil (Zingziber
officinale) (vgl./krş. Sogd. snkrpyl) (→ 2 siŋir)

šaničar << Skt. śanaiścara (der Planet) Saturn || Satürn (gezegeni) (s./bk. Mo. šaničar)
šaničar grah der Planet Saturn || Satürn gezegeni
šaničar yultuz der Planet Saturn || Satürn gezegeni

šank << Skt. śaṅkha Muschelschale || midye kabuğu (s./bk. Sogd. šwnk)

šanla- rühmen || övmek eylemeylem
šanlıg berühmt, bekannt || meşhur, ünlü, tanınmış, bilinen
šanlıg bälgülüg berühmt2, bekannt2 || meşhur2, ünlü2, tanınmış2, bilinen2

šanšai < Sogd. šʾnšʾy (m) König || kral

šanta < Skt. śānta Frieden, Ruhe || barış, huzur, rahat; Beschwichtigung
|| avutma; n. pr. (ein Lehrer) || bir öğretmenin adı (s./bk. Mo. šanta)

šantik << Skt. śāntika apotropäisch, Unheil abwehrend, Befriedung (Teil eines tantrischen Rituals)
|| kötülüğe karşı koruyucu, sulh tesis etme (Tantrist bir ritüelin ögesi)

šan-tsai < Chin. ழૹ shan zai (Spätmittelchin. ʂɦianˋ tsaj) gut (= Skt. sādhu) || iyi (= Skt. sādhu)

šap ~ š(a)p < TochA/B śāp < Skt. śāpa Fluch, Beschwörung, Schwur, Segen || küfür, beddua, lanet, yalvarış, yemin, ant, kutsama
šap alkıš Fluch2, Segen2 || küfür2, beddua2, kutsama2

šardul << Skt. śārdūla Tiger (im Altuig. als Löwe interpretiert)
|| kaplan (Eski Uygurcada aslan olarak yorumlanmış); Śārdūlakarṇāvadāna || Śārdūlakarṇāvadāna için de kısa başlık (→ šardule)
šardul arslan Löwe2 || aslan2

šarir ~ š(a)rir < TochA śarir / < TochB śarīr / <
šrʾyr < Skt. śarīra (buddh.) Reliquie || (Budist) kutsal emanet; Knochenreste || kemik kalıntıları (s./bk. Mo. šarir, šaril)
šarir üläš- sich die Reliquien teilen || kutsal emanetleri paylaşmak eylemeylem

šarirlıg ~ š(a)rirlıg Reliquien-, mit Reliquien || kutsal emanet …, kutsal emanetli

šarirlık Ort, an dem eine Reliquie aufbewahrt wird || kutsal emanetin saklandığı yer

šarmiranč ~ š(a)rmiranč < Sogd. < Skt. śrāmaṇerī ~ śrāmaṇerikā Novizin || rahibe adayı

šasani (br) << Skt. śāsana Disziplin, die buddh.
Lehre, Religionsgemeinschaft || disiplin, Budist öğreti (→ šazin) sazın alal

šastr ~ š(a)str < TochA/B śāstär / < Sogd. šʾstr < Skt. śāstra buddh. Lehrtext
|| Budist öğreti metni (s./bk. Khotansak. śāsttra-, śā˓sttra-, śāsträ-, śāstrī-, śāstrrä-, śśāstra-, Mo. šastir, šasdir) (→ šastir)
šastr yarat- buddh. Lehr-Text verfassen || Budist öğreti metni yazmak eylemeylem

šašok (im Ms. als š markiert) verwirrt || kafası karışık
šašok yaŋlok verwirrt2 || kafası karışık2

1
šat < Chin. ࡩ cha (Spätmittelchin. tʂ h aːt)Pfeiler, Pfosten, Pfahl || direk, destek, kazık (s./bk. TochB ṣat)
šat ıgač || kazık, (dinî bir yeri kutsamak için) bir odun kazık

2
šat tapfer || cesaretli, cesur, yürekli; Tapferkeit || cesaret, yüreklilik; Verdienst || sevap

šatayadan < TochA ṣaḍāyataṃ < Skt. ṣaḍāyatana die sechs Sinnesorgane || altı duyu organı

šatkisız (Basiswort šatki << Skt. śāṭikā) ohne Bekleidung, ohne Stoff || kıyafetsiz, kumaşsız

šatsı (br) < Chin. ᓸᆀ zha zi (Spätmittelchin. ʂ h aː tsẓˊ) Balustrade, Zaun (Äquivalent von Skt. vedikā) || tırabzan, çit (Skt. vedikā’nın eş değeri)

šatu Treppe, Leiter || merdiven (s./bk. Mo. šatu(n))
šatu bašınta am oberen Ende der Leiter || merdivenin en üst ucunda, merdivenin başında
šatu tavtaw Treppe2 || merdiven2
šatu yanı Treppengeländer || tırabzan, merdiven tırabzanı

šatulug Treppen-, Leiter- || merdiven …

šaturu < Skt. śatru Feind || düşman

šatvargi < TochB ṣaḍvargi < Skt. ṣaḍvarga eine varg?????????????????
Gruppe von sechs häretischen Mönchen (Äquivalent von Skt. ṣaḍvargīya) || doğru
inançtan sapmış altı rahibin grubu (Skt. ṣaḍvargīya’nın eş değeri) (→ šadvarg)

šavšaš- (br)miteinander streiten || birbiriyle tartışmak eylemeylem

šayak << Skt. śayyāka Wagen || araba

šazin < TochA/B śāsaṃ < Skt. śāsana Disziplin,
Lehre, die buddh. Lehre, Religionsgemeinschaft || disiplin, öğreti, Budist öğreti, dinî
cemaat (s./bk. Khotansak. śśāsana-, śāśa’na-, śśāśiña-, Mo. šasin, šaǰin) (→ śāsani)

šazinlıg ~ š(a)zinlıg Disziplin-, Śāsana-,
Religionsgemeinschaft- || disiplin …, Śāsana …, dinî cemaat … (vgl./krş. TochB śāsaṃṣṣe)

šazinlıg arıg s(e)mäk Śāsana-Wald2 (Metapher) || Śāsana ormanı2 (mecaz)

1
šäli < Chin. 䯽Ộ she li (Spätmittelchin. ʂɦia li; Yuan: ʂɛˊ liˊ) Lehrer || öğretmen, hoca

šäš- durcheinander sein || karmakarışık olmak; lösen, entwirren || çözmek, çözümlemek eylemeylem
šäšil- aufgelöst sein, sich lösen || çözülmek, ayrılmak; vergehen || geçmek
šäšilmägülük unauflöslich, nicht aufzulösen || çözülmez

šäšmäk Lösung, Auflösung, Lösen || çare, çözüm, tasfiye, çözünürlük, çözme
šäšmäk yörmäk Lösung2, Auflösung2 || çare2, çözüm2, tasfiye2, çözünürlük

šäšütsüz nicht lose, fest || çözülmüş değil, sabit, bağlı

šenven < Chin. ⿚䲒 chan yuan (Spätmittelchin. ʂɦian yan`) Meditationshof || meditasyon avlusu

1
šeŋ < Chin. ॷ sheng (Spätmittelchin. ʂiə̆ŋ)
Liter (Hohlmaß; z. B. für Getreide) || litre (bir hacim ölçüsü; örneğin tahıl için) (s./bk.
Khotansak. śiṃga, śäṃga, ṣaṃga-, Sogd. šnk, TochB ṣaṅk, Mo. šeng, šing, šim)

2
šeŋ < Chin. ҈ sheng (Spätmittelchin. ʂɦiə̆ŋ) eine Art Leiterwagen || bir çeşit parmaklıklı
araç; Wagen (auch als Zählwort) || araç (miktar bildiren sözcük olarak da kullanılır)
šeŋ kaŋlı Wagen2 || araç2

3
šeŋ < Chin. ⴱ sheng (Yuan: ʂəŋ˘) Provinz || vilayet

1
šı < Chin. ⓬ shi (Spätmittelchin. ʂip; Yuan: ʂi˘)
feucht || nemli; Feuchtigkeit, Feuchtes || nem, rutubet
šı šılaŋ feucht2 || nemli2

2
šı < Chin. ᱲ shi (Spätmittelchin. ʂɦi) Zeit || zaman

3
šı < Chin. ᮠ shu (Spätmittelchin. ʂuə̆) Rechnen-, (Ab)zählen- || hesaplama …, sayma …
šı mončuk Gebetskette (= Chin. ᮠ⨐ shu zhu) || tespih (= Çin. ᮠ⨐ shu zhu)

šık < Chin. ⸣ shi (Spätmittelchin. ʂɦiajk) eine
Maßeinheit (z. B. Hohlmaß für Getreide) || bir ölçü birimi (örneğin tahıl için ölçü birimi) (s./bk. TochB cāk)

šıla- benetzen (Wasser) || (su) ıslatmak; bereichern, vermehren, verzieren
|| zenginleştirmek, çoğalmak, süslemek; fördern || teşvik etmek eylemeylem

šılal- befeuchtet werden, benetzt werden || ıslatılmak eylemeylem
šılan- feucht werden || nemlenmek 1

šılaŋ feucht || nemli; Eleganz|| incelik, şıklık, zariflik

šılatıl- befeuchtet werden, benetzt werden || ıslatılmak eylemeylem

šılda- < Mo. šilta- Ausflüchte machen || bahane uydurmak, sebep aramak eylemeylem

šınsa < Chin. (?) Terrasse, Balkon || teras, balkon

šıpar < Mo. šibar Mörtel, Ton || harç, balçık 2

šırag Bed. unbekannt || anlamı belirsiz

šırpa- sich verheddern || karışmak, birbirine dolanmak eylemeylem

šıš Spieß, Pflock || şiş, kazık

1
ši < Chin. ᑛ shi (Spätmittelchin. ʂṛ) Lehrer || öğretmen, hoca, muallim
ši ačari Lehrer2 || öğretmen2, muallim2
ši moč(a)k ačari Lehrer3 || öğretmen3, muallim3

šidavantakı auf dem Friedhof (Skt. śītavana) befindlich || mezarlıktaki (Skt. śītavana)

šikš << Skt. śikṣā Schulung (vielleicht verkürzt für śikṣāpada) || eğitim, talim (belki śikṣāpada’nın kısaltılmış şekli)

1
šikšamane << Skt. śikṣamāṇa Schüler || öğrenci
šikšamane sanvarı Disziplin der Schüler (Skt. śikṣamāṇasaṃvara) || öğrencilerin disiplini (Skt. śikṣamāṇasaṃvara)

šikšamani << Skt. śikṣamāṇā Schülerin || hanım öğrenci, kız öğrenci

šiktan < Syr. škyntʾ (c) Reliquienbehälter, Reliquiar || kutsal emanet kabı

šil << Skt. śīla Moral, Sittlichkeit || ahlak, ahlakiyet (s./bk. Mo. šile) (→ 2 šila)

1
šila ~ š(i)la << Skt. śilā Stein (im Kontext der Meditation erwähnt) || (meditasyon bağlamında zikredilen) taş

2
šila ~ š(i)la < Skt. śīla Moral, Sittlichkeit ||
ahlak, ahlaklılık, doğru davranış (s./bk. Mo. šile) (→ šil)

1
šilip Schirm, Banner || şemsiye, sancak
šilip agızı Öffnung eines Schirms || şemsiye deliği, şemsiye ağzı

šilip << Skt. śilpa Kunst, Schmuck || sanat, süs

šilw-a < Tib. gźil ba Auslassen (scil. Ausatmen
in der Meditation) || dışarıya bırakma (yani, meditasyonda nefes verme)

š(i)mnu < Sogd. šmnw (= Skt. māra) n. pr. (Buddhas Versucher) || Buda’yı baştan çıkarmak isteyen şeytanın adı; eine Klasse von Zwischenwesen || bir ara varlığın sınıfı; (m) Teufel, Dämon, Ahriman || Şeytan, Ahriman; (c) Satan, Teufel || şeytan, İblis (s./bk. Mo. šimnu)
š(i)mnu iši küdügi Teufels-Werk2 || şeytan işi2

šin < Chin. ᗳ xin (Spätmittelchin. sim) Herz, Bewusstsein || yürek, kalp, bilinç
šin tözin ukıtdačı nom || bilinç cevherini anlatan öğreti kitabı

šipkanlıg ~ šipganlıg zu den zehn himmlischen Stämmen gehörig, mit dem himmlischen Stamm … || on gök dizisine ait, … gök soylu

1
šir ~ šır < Chin. ሖ shi (Spätmittelchin. ʂɦit)
fest, solide, kompakt || katı, sert, sağlam, sıhhatli, sıkı

2
šir < Chin. ⪏ se (Spätmittelchin. ʂət) Harfe || arp

širešti < TochA/B śreṣṭhi ~ TochA śriṣṭhi (in TochA/B als n. pr.; auch: śreṣṭi) < Skt. śreṣṭhin
Kaufmann, Reicher, Gildemeister || tüccar, zengin adam, lonca ustası

širi < TochA śri < Skt. śrī n. pr. (Mutter eines
großen Sünders in einer Erzählung) || bir
hikâyedeki büyük günahkârın annesinin adı; n.
pr. (eine von acht Göttertöchtern der nördlichen Himmelsrichtung) || kuzeydeki sekiz
tanrı kızından birinin adı; Ehrentitel von
Gottheiten || tanrıların şeref unvanı

1
šišir < Chin. ⪏⪏ se se (Spätmittelchin. ʂət ʂət) Achat || akik taşı

šitavan << Skt. śītavana n. loc. || yer adı; Friedhof, Totenhain || mezarlık, mezar ormanı
šitavan sın arıg Totenhain2 || mezar ormanı2
šitavan sın supurgan arıg Śītavana, (d. h.) der Wald der Grabmale2 || Śītavana, (yani) mezar2 ormanı

šizta << Skt. śiṣṭa Rest || artık, kalıntı

šlok < TochA/B ślok / < Sogd. šlʾwk < Skt. śloka Vers, Śloka, Gāthā, Gedicht
|| dize, mısra, dörtlük, Śloka, Gāthā, şiir (s./bk. TochA ṣlyok, Sogd. šrʾwk, šrʾwkʾ, Khotansak. śilāͅ-, Mo. šilüg, šlüg)
šlok kıl- Verse machen, in Versen schreiben || mısra yapmak, dizeler hâlinde yazmak eylemeylem
šlok nom Vers2, Śloka2 || dize2, dörtlük2, Śloka2
šlok takšut
šlok takšut yarat- || şiir2 yazmak, dörtlük(ler hâlinde) şiir yazmak

šlok(lug) mit Versen, Vers- || dizeli, mısralı, dize …, mısra …

šoban << Skt. śobhana Schmuck, Zierde, Pracht || süs, görkem, ihtişam; schön || güzel
šobanlıg prächtig, schön, geschmückt, sittsam || görkemli, göz alıcı, güzel, süslü, edepli

šoŋ < Chin.䴉 shuang (Spätmittelchin. ʂwaːwŋ) ein Paar || bir çift

šopak < Chin. (°pak < Chin. ㇄ bo; Spätmittelchin. pɦak) (Gold) pur, Gold, pures Gold,
Blattgold, Goldfolie || (altın) saf, altın, saf altın, varak hâlinde altın, altın yaprak
šopak altun öŋlüg in der Farbe puren Goldes || saf altın renkli
šopak otrug Gold-Insel (Skt. suvarṇadvīpa) || altın adası (Skt. suvarṇadvīpa)

şor < Parth. šōr salzig || tuzlu; Salz (auch Äquivalent von Skt. lavaṇa) || tuz (Skt. lavaṇa’nın da eş değeri) (s./bk. Khotansak. sūra-, Mo. šor)
a eş değeri) (s./bk. Khotansak. sūra-, Mo. šor)
šor ačıg salzig und bitter || tuzlu ve acı
šor aš salzige Speise || tuzlu yemek
šor suv Salzwasser || tuzlu su

šotse ~ šutse < Chin. ᓗᆀ zuo zi (Spätmittelchin. tsɦuaˋ tsẓ´) Podest, Schemel || merdiven sahanlığı, tabure (→ šosı)

šögüen < Chin. кݳ shang yuan (Spätmittelchin. ʂɦiaŋˋ ŋyan) Oberer Anfang (Name einer
Regierungsdevise = 760/1 n. Chr.) || yüksek başlangıç (bir yönetim ilkesinin adı = MS 760/1)

1
šravak << Skt. śrāvaka Hörer, Schüler || dinleyici, dinleyici mürit, öğrenci (vgl./krş. Khotansak. ṣṣāvaa-, Mo. širavag) (→ šravaka)
šravak tetse Schüler2 || öğrenci2

šravaka (br) < Skt. śrāvaka Hörer, Schüler ||
dinleyici, öğrenci (vgl./krş. Khotansak. ṣṣāvaa-, Mo. širavag) (→ 1 šravak)

šrav(a)ni << Skt. śrāvaṇya (religiöses) Lernen || (dinî) öğrenme

šrute << Skt. śruta einer, der gehört hat (verkürzt für bahuśruta) || duymuş kişi (bahuśruta’nın kısaltılmış şekli)

1
šu < Chin. ợ shu (Spätmittelchin. ʂuə̆) Kamm, Haarglätter || tarak

2
šu < Chin. 䕨 shu (Spätmittelchin. ʂyə̆) vergeblich || nafile, boşuna
šu yoksuz kırı asıgsız tususuz bıtadı vergeblich2, sinnlos und nutzlos3 || nafile2, anlamsız ve faydasız3

3
šu < Chin. 㡂 shu (Spätmittelchin. ʂiə̆, Yuan: ʂy)
nach und nach, allmählich || azar azar, gittikçe

5
šu < Chin. ᴨ shu (Spätmittelchin. ʂiə̆ / ʂyə̆) Text || metin

šudi << Skt. śuddhā Pfefferstrauch (Piper
nigrum, Linn.) || karabiber (Piper nigrum, Linn.)

šuikun < Chin. ≤㖀 shui guan (Spätmittelchin. ʂyjˊ kuanˋ) Wasserkanne, Wassergefäß || ibrik; Handtuch || havlu, el havlusu

šuk < Chin. ࡺxue ~ xiao (Spätmittelchin. siak) Schreibgriffel || hakkâk kalemi, kalem

šuklug (Basiswort šuk < Chin. 㢢 se; Spätmittelchin. ʂəə̌k) mit Gestalt, mit Materie (Skt. rūpaprasāda) || biçimli, maddeli (Skt. rūpaprasāda)

šukra < Skt. śukra Samen || döl, sperma, tohum (s./bk. TochB śukkar

šukur << Skt. śukra (der Planet) Venus || Venüs (gezegeni) (s./bk. Mo. šukar-a)
šukur grah der Planet Venus || Venüs gezegeni

šulug (Basiswort šu < Chin. 㖢 shu; Spätmittelchin. ʂɦyə̆)mit Signatur || imzalanmış, imzalı, nişanlı
šulug t(a)mgalıg mit Signatur und Stempel || imzalı ve damgalı

šunsı < Chin. 丶⅑ shun ci (Spätmittelchin. ʂɦynˋ tshẓˋ) Kurztitel || kısa başlık

šurudi << Skt. śruti was man durch Hören gelernt hat, Bildung || dinleyerek yapılmış eğitim, eğitim

šušpa < Syr. šwšpʾ (c) Velum, Kelchvelum (zur Bedeckung von Kelch und Patene in der Liturgie der Apostolischen Kirche des Ostens)
|| (,Nesturi‘ kilisesinde) lituryada büyük kadehi ve kâseyi örtmek için bir örtü

šutamati < Skt. śuddhamati eine Person mit geläutertem Geist || temizlenmiş zihinli kişi

šutra < Skt. śūdra Bauer (der unterste der vier Stände in Indien) || çiftçi, işçi (Hindistan’daki kast sisteminin en alttaki dördüncü basamağı)

1
šutse < Chin. ≤Ღ shui jing (Spätmittelchin. ʂyjˊ tsiajŋ) Bergkristall || necef taşı

1
šuu < Chin. ⮿ shu (Spätmittelchin. ʂuə̆; Yuan: ʂu) Kommentar || yorum, tefsir

2
šuu < Chin. ≤ shui (Spätmittelchin. ʂyjˊ) Wasser || su
šuu suv Wasser2 || su2

1
šük < Sogd. šwk still, ruhig, geräuschlos || sessiz, sakin; unbeweglich || hareketsiz
šük kal- zur Ruhe kommen || rahatlamak
šük tur- unbeweglich bleiben || hareket etmeden durmak, hareketsiz kalmak; schweigen || susmak, sükût etmek eylemeylem

2
šük < Chin. ᶏ shu (Spätmittelchin. ʂywk) Bündel, Packen, Paket || demet, bohça, deste, paket