The mountain pinnacles slumber; valleys, crags and caves are silent.

“Listen to me,” said the Demon, as he placed his hand upon my head. “The region of which I speak is a dreary region in Libya, by the borders of the river Zäire. And there is no quiet there, nor silence.

“The waters of the river have a saffron and sickly hue; and they flow not onwards to the sea, but palpitate forever and forever beneath the red eye of the sun with a tumultuous and convulsive motion. For many miles on either side of the river’s oozy bed is a pale desert of gigantic water-lilies. They sigh one unto the other in that solitude, and stretch towards the heaven their long and ghastly necks, and nod to and fro their everlasting heads. And there is an indistinct murmur which cometh out from among them like the rushing of subterrene water. And they sigh one unto the other.

“Ama uluşlarının bir sınırı vardır, karanlık, korkunç, örü ormanın sınırı. Orada, tıpkı Hebritler yöresindeki gibi, alçak çalılık daima kıpraşır. Ama gökyüzü yelsizdir. Ve ulu bayrı ağaçlar etinli ve kâvi bir savt ile ileri geri ırganır. Ve tepelerinden, tek tek, erdinçsiz çiyler damar. Ve köklerde ağılı, acayip çiçekler bulanık bir uykuda kıvranı yatar. Ve başları üzre kurşuni bulutlar hışırtı ve gürültüyle, durmaksızın, devrilesiye dek, gün batsığa, ufkun alevden seddi üstünde bir şelaleyi evinir. Ama gökyüzü yelsizdir. Ve Zahire nehrinin sahilinde ne sükun vardır ne sükut.

“Geceydi ve yağmur yağdı, düşerken yağmurdu, ama düşünce kan oldu. Ve ben aynazda, uzun nilüferler arasında durdum ve yağmur başıma yağdı — ve nilüferler birbirine ıssızlıklarının vakarında iç çekti.

“But there is a boundary to their realm — the boundary of the dark, horrible, lofty forest. There, like the waves about the Hebrides, the low underwood is agitated continually. But there is no wind throughout the heaven. And the tall primeval trees rock eternally hither and thither with a crashing and mighty sound. And from their high summits, one by one, drop everlasting dews. And at the roots strange poisonous flowers lie writhing in perturbed slumber. And overhead, with a rustling and loud noise, the gray clouds rush westwardly forever, until they roll, a cataract, over the fiery wall of the horizon. But there is no wind throughout the heaven. And by the shores of the river Zäire there is neither quiet nor silence.

“It was night, and the rain fell; and, falling, it was rain, but, having fallen, it was blood. And I stood in the morass among the tall lilies, and the rain fell upon my head — and the lilies sighed one unto the other in the solemnity of their desolation.

“Ve ansızın ay ince ve ürkünç bir sisin ardından yükseldi; kırmızıydı. Ve gözlerim nehrin kıyısındaki büyük kurşuni bir kayaya ilişti; ay ışığı ile müstazî idi. Ve kaya kurşuni, ürkünç ve büyüktü — ve kaya kurşuni idi. Sathında taşa mahkûk harfler vardı ve nilüferler aynazında kıyıya yağırana dek yürüdüm ki taştaki harfleri okuyabileyim. Ama anlamlarını çözemedim. Ve aynaza geri gidiyordum ki ay daha dolgun bir kızıllıkla parladı; dönüp kayaya ve harflere bir kez daha baktım: — ve harfler ISSIZLIK'tı.

Yukarı baktım, ve orada, kaya üzre bir adam duruyordu; ve nilüferlerin arasına saklandım ki hareketlerini tarassut edebileyim. Ve adam uzun ve azîmdi ve omuzlarından ayağına dek kadim Roma ihramına sarınmıştı. Ve cismi belirsizdi — ama çehresi bir tanrının çehresi idi; çünkü gecenin ve sisin ve ayın ve çiyin örtüsü, hatlarını açıkta bırakmıştı. Alnı düşünceyle yüce, gözleri kaygıyla kayırdı; yanağındaki birkaç çizgide hüznün, hüzalin, insan tiksincinin ve yalnızlık özleminin masalını okudum.

“And, all at once, the moon arose through the thin ghastly mist, and was crimson in color. And mine eyes fell upon a huge gray rock which stood by the shore of the river, and was lighted by the light of the moon. And the rock was gray, and ghastly, and tall, — and the rock was gray. Upon its front were characters engraven in the stone; and I walked through the morass of water-lilies, until I came close unto the shore, that I might read the characters upon the stone. But I could not decypher them. And I was going back into the morass, when the moon shone with a fuller red, and I turned and looked again upon the rock, and upon the characters; — and the characters were DESOLATION.

“And I looked upwards, and there stood a man upon the summit of the rock; and I hid myself among the water-lilies that I might discover the actions of the man. And the man was tall and stately in form, and was wrapped up from his shoulders to his feet in the toga of old Rome. And the outlines of his figure were indistinct — but his features were the features of a deity; for the mantle of the night, and of the mist, and of the moon, and of the dew, had left uncovered the features of his face. And his brow was lofty with thought, and his eye wild with care; and, in the few furrows upon his cheek I read the fables of sorrow, and weariness, and disgust with mankind, and a longing after solitude.

“Ve adam kaya üzre oturdu, başını eline dayadı ve ıssızlığına baktı. Asraki ençsiz alçak çıkralığa ve yukarıki ulu, bayrı ağaçlara, ve en yükseğe, hışırdayan göğe ve kızıl aya baktı. Ve adam yalnızlık içinde titredi; — ama gece öçtü ve o kaya üzre oturdu.

“Ve adam gözlerini gökten ayırıp kasvetli Zahire nehrine, korkulu sarı sulara ve solgun nilüfer taburlarına baktı. Ve nilüferlerin iç çekişini ve aralarından yükselen uğultuyu dinledi. Ve ben duldama sinip adamın hareketlerini gözlemledim. Ve adam yalnızlık içinde titredi; — ama gece öçtü ve o kaya üzre oturdu.

“And the man sat upon the rock, and leaned his head upon his hand, and looked out upon the desolation. He looked down into the low unquiet shrubbery, and up into the tall primeval trees, and up higher at the rustling heaven, and into the crimson moon. And I lay close within shelter of the lilies, and observed the actions of the man. And the man trembled in the solitude; — but the night waned, and he sat upon the rock.

“And the man turned his attention from the heaven, and looked out upon the dreary river Zäire, and upon the yellow ghastly waters, and upon the pale legions of the water-lilies. And the man listened to the sighs of the water-lilies, and to the murmur that came up from among them. And I lay close within my covert and observed the actions of the man. And the man trembled in the solitude; — but the night waned and he sat upon the rock.

“Sonra aynazın kuytularına indim, nilüferlerin yabanlığında bata çıka uzaklara yürüdüm ve aynazın kuytularındaki sazlıklarda yaşayan su aygırlarını çağırdım. Su aygırı çağrımı işitip Behimî bile kayanın yamacına geldi, ürkütücü ve gür bir ünle ayın altında böğürdü. Ve ben duldama sinip adamın hareketlerini gözlemledim. Ve adam yalnızlık içinde titredi; — ama gece öçtü ve o kaya üzre oturdu.

“Sonra uğuşları curcuna kargışıyla kargıdım, önceden yel esmeyen gökte torkulu boran bulutları derildi. Gök, boranın hıncıyla morardı ve yağmur, adamın başını vurdu — nehirden seller boşandı — nehir azap içinde köpürdü — nilüferler yataklarında büzüştü — orman yelin önünde devşildi — gök gürledi — yıldırım düştü — kaya dibine kadar sarsıldı. Ve ben duldama sinip adamın hareketlerini gözlemledim. Ve adam yalnızlık içinde titredi; — ama gece öçtü ve o kaya üzre oturdu.

“Then I went down into the recesses of the morass, and waded afar in among the wilderness of the lilies, and called unto the hippopotami which dwelt among the fens in the recesses of the morass. And the hippopotami heard my call, and came, with the behemoth, unto the foot of the rock, and roared loudly and fearfully beneath the moon. And I lay close within my covert and observed the actions of the man. And the man trembled in the solitude; — but the night waned and he sat upon the rock.

“Then I cursed the elements with the curse of tumult; and a frightful tempest gathered in the heaven where, before, there had been no wind. And the heaven became livid with the violence of the tempest — and the rain beat upon the head of the man — and the floods of the river came down — and the river was tormented into foam — and the water-lilies shrieked within their beds — and the forest crumbled before the wind — and the thunder rolled — and the lightning fell — and the rock rocked to its foundation. And I lay close within my covert and observed the actions of the man. And the man trembled in the solitude; — but the night waned and he sat upon the rock.

“Sonra öfkelendim ve sükut kargışıyla nehri, nilüferleri, yeli, ormanı, göğü, ra'dı ve nilüferlerin iç çekişlerini kargıdım. Ve hepsi kargıldı ve duruldu. Ve ay gök patikasında yalpalamaz oldu — ra'd dağıldı — şimşek çakmadı — bulutlar kımıltısız asılı durdu — su kendi seviyesine indi ve öylece kaldı — ve ağaçlar sarsılmaz oldu — nilüferler artık iç çekişmiyor — ve vasi bîhudut çölde artık ne aralarından yükselen uğultu ne bir sesin gölgesi işitiliyordu. Ve ben kayanın harflerine baktım, değişmişlerdi; — ve harfler SESSİZLİK'ti.

“Ve gözlerimi adamın yüzüne çevirdim, korkudan beti benzi atmıştı. Ve alelacele başını elinden kaldırdı, kaya üzre dineldi ve dinledi. Ama vasi bîhudut çölde ses seda yoktu ve kaya üzreki harfler SESSİZLİK'ti. Ve adam sakırdadı ve yüzünü uzaklara döndü; aceleyle uzaklara kaçtı, öyle ki artık seyredemiyordum onu.”

“Then I grew angry and cursed, with the curse of silence, the river, and the lilies, and the wind, and the forest, and the heaven, and the thunder, and the sighs of the water-lilies. And they became accursed, and were still. And the moon ceased to totter up its pathway to heaven — and the thunder died away — and the lightning did not flash — and the clouds hung motionless — and the waters sunk to their level and remained — and the trees ceased to rock — and the water-lilies sighed no more — and the murmur was heard no longer from among them, nor any shadow of sound throughout the vast illimitable desert. And I looked upon the characters of the rock, and they were changed; — and the characters were SILENCE.

“And mine eyes fell upon the countenance of the man, and his countenance was wan with terror. And, hurriedly, he raised his head from his hand, and stood forth upon the rock and listened. But there was no voice throughout the vast illimitable desert, and the characters upon the rock were SILENCE. And the man shuddered, and turned his face away, and fled afar off, in haste, so that I beheld him no more.”

Şimdi, Mecusilerin ciltlerinde enfes rivayetler vardır — Mecusilerin demir-bent malihülya ciltlerinde. Orada Göğün, Yerin ve ulu denizin ve denize, yere ve yüce göğe hükmeden Ecinni'nin zîşan tevârihi mezburdur. Kahinlerce söylenen kelecilerde nice boşut olup Dodona'nın değresinde tüteyen eski loş yapraklardan, kutlu, pek kutlu şeyler işitilirdi — ama Allah şahidimdir ki İblisin bir sinin gölgesinde yanıma oturup anlattığı masalı hepsinin en tansığı bilirim! Ve İblis hikâyesine hitam verirken gerisin geri mezar çukuruna düşüp bir kahkaha attı. Ben İblis bile gülemedim ve beni gülemediğim için kargıdı. Ve ezelen sinde yaşayan vaşak oradan çıkıp İblisin ayakları dibine serildi ve biteviye yüzüne baktı.

Now there are fine tales in the volumes of the Magi — in the iron-bound, melancholy volumes of the Magi. Therein, I say, are glorious histories of the Heaven, and of the Earth, and of the mighty sea — and of the Genii that over-ruled the sea, and the earth, and the lofty heaven. There was much lore too in the sayings which were said by the Sybils; and holy, holy things were heard of old by the dim leaves that trembled around Dodona — but, as Allah liveth, that fable which the Demon told me as he sat by my side in the shadow of the tomb, I hold to be the most wonderful of all! And as the Demon made an end of his story, he fell back within the cavity of the tomb and laughed. And I could not laugh with the Demon, and he cursed me because I could not laugh. And the lynx which dwelleth forever in the tomb, came out therefrom, and lay down at the feet of the Demon, and looked at him steadily in the face.